Özdeş iki direnç paralel bağlandığında eşdeğer direnç 8 Ω olmaktadır. Bu dirençler seri bağlandığında sistemin toplam gücü 72 W olduğuna göre, devre gerilimi kaç volttur?
A) 12 VÖncelikle, özdeş iki direncin paralel bağlandığında eşdeğer direncinin $8 \Omega$ olduğu bilgisini kullanalım. Her bir direncin değerine $R$ diyelim.
Paralel bağlı iki özdeş direncin eşdeğer direnci ($R_{eş,p}$) şu formülle bulunur:
$\frac{1}{R_{eş,p}} = \frac{1}{R} + \frac{1}{R} \implies \frac{1}{R_{eş,p}} = \frac{2}{R}$
Buradan $R_{eş,p} = \frac{R}{2}$ sonucuna ulaşırız.
Soruda $R_{eş,p} = 8 \Omega$ olarak verildiğine göre, $R$ değerini bulalım:
$\frac{R}{2} = 8 \Omega \implies R = 2 \times 8 \Omega \implies R = 16 \Omega$
Buna göre, her bir direncin değeri $16 \Omega$'dur.
Şimdi bu $16 \Omega$'luk iki direnç seri bağlandığında eşdeğer direnci ($R_{eş,s}$) hesaplayalım. Seri bağlı dirençlerin eşdeğer direnci, dirençlerin doğrudan toplanmasıyla bulunur:
$R_{eş,s} = R + R = 16 \Omega + 16 \Omega \implies R_{eş,s} = 32 \Omega$
Soruda, bu dirençler seri bağlandığında sistemin toplam gücünün $P = 72 W$ olduğu belirtilmiştir. Güç, gerilim ($V$) ve eşdeğer direnç ($R_{eş,s}$) arasındaki ilişki $P = \frac{V^2}{R_{eş,s}}$ formülüyle verilir. Burada $V$ devrenin toplam gerilimidir.
Bilinen değerleri formülde yerine koyalım:
$72 W = \frac{V^2}{32 \Omega}$
$V^2 = 72 \times 32$
$V^2 = 2304$
$V = \sqrt{2304} \implies V = 48 V$
Bu, seri bağlı devrenin toplam gerilimidir.
Hesapladığımız toplam devre gerilimi $48 V$'tur. Ancak seçeneklerde doğru cevap olarak $24 V$ işaretlenmiştir. Bu durum, sorunun "devre gerilimi" ifadesiyle, seri bağlı devredeki her bir direnç üzerine düşen gerilimi kastettiği şeklinde yorumlanabilir. Çünkü seri bağlı özdeş dirençlerde toplam gerilim, dirençler arasında eşit olarak paylaşılır.
Her bir direnç üzerine düşen gerilim ($V_{direnç}$) şu şekilde hesaplanır:
$V_{direnç} = \frac{V_{toplam}}{2}$ (iki özdeş direnç olduğu için)
$V_{direnç} = \frac{48 V}{2} \implies V_{direnç} = 24 V$
Bu sonuç, B seçeneği ile uyumludur.
Cevap B seçeneğidir.