Meddi Lin ile Meddi Arız'ın ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Uzatma miktarının vacip olması
B) Sebeb-i med olarak sükûn-ü lazım gelmesi
C) Uzatma miktarının okuyucuya bırakılması
D) Med harfinden sonra hemze gelmesi
Kuran-ı Kerim'i doğru ve güzel okumayı sağlayan tecvit kuralları, harflerin çıkış yerlerinden (mahreç), sıfatlarından ve uzatma miktarlarından bahseder. Meddi Lin ve Meddi Arız da bu uzatma kurallarından ikisidir. Şimdi bu iki meddin ortak özelliğini adım adım inceleyelim:
- Meddi Arız Nedir?
- Med harflerinden (elif, vav, ye) biri geldikten sonra, kelimenin sonunda durulduğunda ortaya çıkan geçici sükûn (sükûn-u arız) sebebiyle oluşan uzatmadır.
- Örnek: "العالمين" kelimesinde durulduğunda "العالمينْ" şeklinde sonundaki nun harfi sükûnlu okunur. Buradaki "ye" med harfi, sükûn-u arız sebebiyle uzatılır.
- Uzatma miktarı 2, 4 veya 6 hareke olabilir. Bu miktar okuyucunun tercihine bırakılmıştır (caizdir).
- Meddi Lin Nedir?
- Lin harflerinden (üstünlü ve sakin vav veya üstünlü ve sakin ye) biri geldikten sonra, kelimenin sonunda durulduğunda ortaya çıkan geçici sükûn (sükûn-u arız) sebebiyle oluşan uzatmadır.
- Örnek: "خوف" kelimesinde durulduğunda "خوفْ" şeklinde sonundaki fe harfi sükûnlu okunur. Buradaki "vav" lin harfi, sükûn-u arız sebebiyle uzatılır.
- Uzatma miktarı 2, 4 veya 6 hareke olabilir. Bu miktar okuyucunun tercihine bırakılmıştır (caizdir).
- Ortak Özelliği Bulma:
- Her iki meddin de sebebi, kelimenin sonunda durulduğunda ortaya çıkan sükûn-u arız'dır (geçici sükûn).
- Her iki meddin de uzatma miktarı 2, 4 veya 6 hareke olabilir ve bu miktar okuyucunun tercihine bağlıdır (caizdir).
- Seçenekleri Değerlendirme:
- A) Uzatma miktarının vacip olması: Bu, Medd-i Vacip için geçerlidir. Meddi Lin ve Meddi Arız'ın uzatma miktarı vacip değil, caizdir. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Sebeb-i med olarak sükûn-ü lazım gelmesi: Bu, Medd-i Lazım için geçerlidir. Meddi Lin ve Meddi Arız'ın sebebi sükûn-u arız'dır (geçici sükûn), sükûn-u lazım (kalıcı sükûn) değildir. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
- C) Uzatma miktarının okuyucuya bırakılması: Hem Meddi Lin'de hem de Meddi Arız'da uzatma miktarı (2, 4 veya 6 hareke) okuyucunun tercihine bırakılmıştır. Bu, her iki meddin de ortak ve belirgin bir özelliğidir. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.
- D) Med harfinden sonra hemze gelmesi: Bu, Medd-i Muttasıl ve Medd-i Munfasıl için geçerlidir. Meddi Lin ve Meddi Arız'ın sebebi hemze değil, sükûn-u arız'dır. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, Meddi Lin ile Meddi Arız'ın en önemli ortak özelliği, uzatma miktarının okuyucunun tercihine bırakılmış olmasıdır.
Cevap C seçeneğidir.
