Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soru, hematoloji laboratuvarında kullanılan otomatik kan sayım cihazlarının çalışma prensibini ve bu prensibin hangi kimya disiplini ile ilişkili olduğunu anlamamızı istiyor. Adım adım inceleyelim:
-
Soruyu Anlayalım: Soru, otomatik kan sayım cihazlarının hücreleri "elektriksel empedans" özelliklerine göre ölçtüğünü belirtiyor. Elektriksel empedans, bir malzemenin alternatif akıma karşı gösterdiği dirençtir. Cihazlar, kan hücreleri bir açıklıktan geçerken oluşturdukları empedans değişikliğini algılayarak hücreleri sayar ve boyutlandırır. Bu, bir numunedeki bileşenleri belirlemek ve ölçmek için fiziksel bir özelliğin kullanılmasıdır.
-
Kimya Disiplinlerini Tanıyalım:
- A) Organik kimya: Karbon içeren bileşiklerin yapısını, özelliklerini, reaksiyonlarını ve sentezini inceler. Kan hücrelerinin elektriksel empedansının ölçülmesi doğrudan organik kimyanın konusu değildir.
- B) Fizikokimya: Kimyasal sistemlerin fiziksel prensiplerini (termodinamik, kinetik, kuantum mekaniği, elektrokimya gibi) inceler. Elektriksel empedansın kendisi fizikokimyanın bir alt dalı olan elektrokimya ile ilgili bir kavram olsa da, bu prensibin bir numunedeki bileşenleri belirlemek ve ölçmek için uygulanması daha spesifik bir alana girer.
- C) Analitik kimya: Maddelerin kimyasal bileşimini, yapısını ve miktarını belirlemek için yöntemler ve araçlar geliştiren ve uygulayan kimya dalıdır. Bir numunedeki (kan) belirli bileşenleri (hücreler) fiziksel bir özellik (elektriksel empedans) kullanarak tanımlamak, saymak ve miktarını belirlemek, analitik kimyanın temel uğraş alanıdır. Otomatik kan sayım cihazları, analitik kimyanın geliştirdiği enstrümantal analiz yöntemlerine bir örnektir.
- D) Biyokimya: Canlı organizmalardaki kimyasal süreçleri ve bu süreçlerde yer alan molekülleri inceler. Kan hücreleri biyolojik yapılar olsa da, onların elektriksel özelliklerini ölçerek sayım yapmak biyokimyanın doğrudan konusu değil, daha çok bu hücrelerin analiziyle ilgilidir.
-
Doğru İlişkilendirme: Otomatik kan sayım cihazları, kan numunesindeki hücreleri (eritrosit, lökosit, trombosit) elektriksel empedans farklarına göre ayırır, sayar ve boyutlandırır. Bu işlem, bir numunenin bileşenlerini nitel ve nicel olarak belirlemeye yönelik bir ölçüm tekniğidir. Bu tür ölçüm ve analiz tekniklerinin geliştirilmesi ve uygulanması doğrudan Analitik kimya disiplininin kapsamına girer. Analitik kimya, bir maddenin ne kadarının olduğunu (kantitatif analiz) ve ne olduğunu (kalitatif analiz) belirlemek için çeşitli fiziksel ve kimyasal prensiplere dayalı yöntemler kullanır. Elektriksel empedans ölçümü de bu yöntemlerden biridir.
Cevap C seçeneğidir.
