5. "Yazılılar çok zordu." cümlesindeki "yazılılar" sözcüğü için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) "-lı" yapım eki almıştır
B) "-lar" çekim eki almıştır
C) Türemiş bir sözcüktür
D) Basit bir sözcüktür
Sevgili öğrenciler, bu soruda "yazılılar" sözcüğünün yapısını ve aldığı ekleri inceleyerek hangi seçeneğin yanlış olduğunu bulacağız. Haydi adım adım inceleyelim:
- Öncelikle "yazılılar" sözcüğünün kökünü ve aldığı ekleri belirleyelim:
- Sözcüğün kökü: "yaz-" (fiil kökü).
- "yaz-" fiilinden "yazı" ismini türeten ek: "-ı" (fiilden isim yapım eki).
- "yazı" isminden "yazılı" ismini türeten ek: "-lı" (isimden isim yapım eki).
- "yazılı" ismini çoğul yapan ek: "-lar" (çoğul eki, bir çekim ekidir).
- Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) "-lı" yapım eki almıştır: "Yazı" ismine gelen "-lı" eki, "yazı ile ilgili olan, yazılmış olan" anlamında yeni bir sözcük (yazılı) türettiği için bir yapım ekidir. Bu ifade doğrudur.
- B) "-lar" çekim eki almıştır: "Yazılı" sözcüğüne gelen "-lar" eki, sözcüğün anlamını değiştirmeyip sadece çoğul anlamı kattığı için bir çekim ekidir. Bu ifade de doğrudur.
- C) Türemiş bir sözcüktür: "Yazılılar" sözcüğü, kökü olan "yaz-" fiiline "-ı" ve "-lı" gibi yapım ekleri alarak yeni anlamlar kazanmış ve türemiştir. Bu nedenle türemiş bir sözcüktür. Bu ifade doğrudur.
- D) Basit bir sözcüktür: Basit sözcükler, hiçbir yapım eki almamış sözcüklerdir. Sadece çekim eki alabilirler. Ancak "yazılılar" sözcüğü "-ı" ve "-lı" yapım eklerini almıştır. Bu yüzden basit değil, türemiş bir sözcüktür. Bu ifade yanlıştır.
Soruda yanlış olan ifade sorulduğu için, cevabımız D seçeneğidir.
