Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için II. Abdülhamit döneminin özelliklerini ve verilen kavramların anlamlarını iyi bilmemiz gerekiyor. Hadi adım adım ilerleyelim:
- Soru Ne İstiyor? Soru, II. Abdülhamit döneminde basın üzerinde uygulanan sansür ve sıkı denetim politikasını ifade eden kavramı bulmamızı istiyor. Bu dönem, özellikle 1878'den sonra, padişahın yetkilerini artırdığı ve özgürlükleri kısıtladığı bir dönemdir.
- A) İstibdat: Bu kavram, mutlakiyetçi, baskıcı ve keyfi yönetim anlamına gelir. II. Abdülhamit'in 1878'de Meclis-i Mebusan'ı kapatıp Kanun-i Esasi'yi askıya almasından sonraki dönemi, genellikle "İstibdat Dönemi" olarak adlandırılır. Bu dönemde basın özgürlüğü kısıtlanmış, sansür uygulanmış ve sıkı bir denetim mekanizması kurulmuştur. Bu tanım, soruda bahsedilen durumu tam olarak karşılamaktadır.
- B) Tanzimat: Tanzimat Dönemi (1839-1876), Osmanlı İmparatorluğu'nda modernleşme ve reform hareketlerinin yaşandığı bir dönemdir. Bu dönemde hukukun üstünlüğü, vatandaşlık hakları gibi kavramlar ön plana çıkmıştır. Sansür ve baskıdan ziyade, daha çok yenilikçi adımlarla anılır. Dolayısıyla sorudaki durumu ifade etmez.
- C) Islahat: Islahat, genel olarak "iyileştirme, düzeltme, reform" anlamına gelir. Osmanlı tarihinde birçok ıslahat dönemi olmuştur. Ancak bu kavram, doğrudan sansür ve sıkı denetim politikasını değil, genel olarak yapılan değişiklikleri ifade eder.
- D) Meşrutiyet: Meşrutiyet, padişahın yetkilerinin anayasa ve meclis tarafından sınırlandırıldığı yönetim biçimidir (anayasal monarşi). II. Abdülhamit, saltanatının başında (1876) Meşrutiyet'i ilan etmiş, ancak kısa süre sonra askıya almıştır. Meşrutiyet, özgürlüklerin ve parlamenter sistemin olduğu bir dönemi ifade eder, bu da sorudaki sansür ve denetimle çelişir.
Görüldüğü gibi, II. Abdülhamit dönemindeki basın üzerindeki sansür ve sıkı denetim politikası, mutlakiyetçi ve baskıcı yönetimi ifade eden İstibdat kavramıyla açıklanır.
Cevap A seçeneğidir.
