Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, II. Abdülhamit döneminde Osmanlı Devleti'nin dış politikada izlediği "denge siyaseti" çerçevesinde hangi devletle ilişkilerin daha yakın tutulduğunu bulmamız isteniyor. Denge siyaseti, Osmanlı Devleti'nin büyük Avrupa devletlerini birbirine karşı kullanarak kendi varlığını ve toprak bütünlüğünü koruma çabasıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İngiltere: İngiltere, 19. yüzyılın büyük bölümünde Osmanlı toprak bütünlüğünü desteklemiş olsa da, II. Abdülhamit döneminde bu politika değişmeye başlamıştır. Özellikle Mısır'ın işgali (1882) ve İngiltere'nin Ortadoğu'daki kendi çıkarlarını ön plana çıkarmasıyla Osmanlı-İngiliz ilişkileri gerginleşmiş ve yakın bir müttefiklik ilişkisi sürdürülememiştir.
- B) Fransa: Fransa'nın Osmanlı Devleti üzerinde ekonomik (Düyun-u Umumiye) ve kültürel etkileri bulunsa da, Kuzey Afrika'daki sömürgeci politikaları (Tunus, Cezayir) ve Doğu Akdeniz'deki çıkarları nedeniyle Osmanlı Devleti ile yakın bir ittifak kurması mümkün olmamıştır. İlişkiler genellikle mesafeli ve rekabetçi bir seyir izlemiştir.
- C) Almanya: II. Abdülhamit döneminde Almanya, Osmanlı Devleti için önemli bir denge unsuru haline gelmiştir. Almanya, diğer büyük devletlerin aksine Osmanlı toprakları üzerinde doğrudan bir sömürgecilik veya toprak talebinde bulunmuyordu. Bunun yerine, ekonomik nüfuz (Bağdat Demiryolu projesi) ve askeri işbirliği (Osmanlı ordusunun modernizasyonu) yoluyla ilişkilerini geliştirmeyi hedefliyordu. Abdülhamit, Almanya'yı İngiltere, Fransa ve Rusya'ya karşı bir denge unsuru olarak görmüş ve bu ülkeyle askeri, ekonomik ve siyasi alanda yakın ilişkiler kurmuştur. Alman İmparatoru II. Wilhelm'in İstanbul ziyaretleri de bu yakınlaşmanın önemli göstergelerindendir.
- D) Rusya: Rusya, Osmanlı Devleti'nin geleneksel düşmanıydı. Sıcak denizlere inme politikası ve Balkanlardaki Slav halklarını kışkırtması nedeniyle Osmanlı Devleti ile sürekli bir çatışma halindeydi (örneğin 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı). Bu nedenle Rusya ile yakın bir ilişki kurmak, denge siyasetinin temel mantığına aykırıydı.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, II. Abdülhamit döneminde Osmanlı Devleti'nin dış politikada denge siyaseti çerçevesinde en yakın ilişkileri kurduğu devlet Almanya olmuştur. Almanya, Osmanlı Devleti için diğer büyük güçlere karşı bir denge unsuru ve modernleşme çabalarında bir ortak olarak görülmüştür.
Cevap C seçeneğidir.
