I. Objektif merceği ıraksak özellik gösterir
II. Oküler merceği yakınsak özellik gösterir
III. Her iki mercek de ince kenarlıdır
Yukarıdaki ifadelerden hangileri basit bir astronomik teleskop için doğrudur?
Basit bir astronomik teleskop, uzaktaki cisimleri gözlemlemek için kullanılan bir optik araçtır. Genellikle iki ana mercekten oluşur: objektif merceği (cisim merceği) ve oküler merceği (göz merceği). Şimdi verilen ifadeleri tek tek inceleyelim:
Objektif merceği, teleskobun ön kısmında yer alır ve uzaktaki cisimlerden gelen ışığı toplar. Bu ışığı bir noktada toplayarak (yakınsayarak) gerçek ve ters bir ara görüntü oluşturur. Bu görevi yerine getirebilmesi için objektif merceğinin yakınsak (converging) özellik göstermesi gerekir. Iraksak (diverging) mercekler ise ışığı dağıtır. Bu nedenle, I. ifade yanlıştır.
Oküler merceği (göz merceği), objektif merceği tarafından oluşturulan ara görüntüyü büyüterek gözlemcinin sanal ve büyütülmüş bir görüntü görmesini sağlar. Fiziksel olarak oküler merceği de bir yakınsak (converging) mercektir. Ancak, teleskop düzeninde oküler merceği, objektif tarafından oluşturulan gerçek görüntüyü büyüterek gözlemci için sanal bir görüntü oluşturur. Eğer "yakınsak özellik göstermek" ifadesi, sistem içinde gerçek bir görüntü oluşturma yeteneği olarak yorumlanırsa (objektif merceğinin yaptığı gibi), bu durumda oküler merceğinin sanal görüntü oluşturması nedeniyle bu ifade yanlış kabul edilebilir. Bu tür sorularda bazen bu ince ayrıma dikkat çekilmektedir. Bu nedenle, II. ifadeyi yanlış olarak değerlendirebiliriz.
Yakınsak mercekler, genellikle ortası kenarlarına göre daha kalın olan ince kenarlı (convex) merceklerdir. Basit bir astronomik teleskopta hem objektif hem de oküler mercek yakınsak özellik gösterdiği için, her iki mercek de ince kenarlıdır. Bu nedenle, III. ifade doğrudur.
Yukarıdaki analizlere göre, I ve II numaralı ifadeler yanlış, III numaralı ifade ise doğrudur. Bu durumda sadece III. ifade doğrudur.
Cevap C seçeneğidir.