12. sınıf fizik konu anlatımı Test 2

🎓 12. sınıf fizik konu anlatımı Test 2 - Ders Notu

Bu ders notu, 12. sınıf fizik Test 2'de sıklıkla karşılaşılan Elektrik Alan, Potansiyel ve Sığa konularını kapsamaktadır. Temel kavramları ve formülleri hatırlayarak testteki soruları daha kolay çözebilirsiniz.

📌 ⚡ Elektrik Alan

Elektrik alan, bir elektrik yükünün çevresinde oluşturduğu ve başka bir yüke kuvvet uygulayabilen alandır. Elektrik alan çizgileri, pozitif yükten çıkar ve negatif yükte sonlanır.

• Elektrik alan şiddeti (E), birim yüke etki eden kuvvet olarak tanımlanır: E = F/q
• Noktasal bir yükün oluşturduğu elektrik alan: E = kQ/r² (k: Coulomb sabiti, Q: Yük miktarı, r: Mesafe)
• Elektrik alan çizgileri asla kesişmez.

⚠️ Dikkat: Elektrik alan vektörel bir büyüklüktür, yani yönü de önemlidir.

📌 ⚡ Elektrik Potansiyel

Elektrik potansiyel, birim pozitif yükü sonsuzdan bir noktaya getirmek için yapılması gereken iştir. Potansiyel skaler bir büyüklüktür.

• Noktasal bir yükün oluşturduğu potansiyel: V = kQ/r
• Potansiyel fark (ΔV), iki nokta arasındaki potansiyel enerji farkıdır: ΔV = V₂ - V₁
• Yükler yüksek potansiyelden düşük potansiyele doğru hareket eder (pozitif yükler için).

💡 İpucu: Elektrik potansiyeli enerji ile ilişkilidir. Yükün potansiyel enerjisi U = qV şeklinde hesaplanır.

📌 🔋 Sığa (Kapasitans)

Sığa, bir kondansatörün elektrik yükünü depolama yeteneğinin bir ölçüsüdür. Kondansatörler, iki iletken levha arasına yerleştirilen yalıtkan bir malzemeden oluşur.

• Sığa (C), depolanan yük (Q) ile potansiyel fark (V) arasındaki orandır: C = Q/V
• Paralel plakalı bir kondansatörün sığası: C = ε₀A/d (ε₀: Boşluğun dielektrik sabiti, A: Plakaların alanı, d: Plakalar arası mesafe)
• Kondansatörde depolanan enerji: U = (1/2)CV² = (1/2)Q²/C = (1/2)QV

⚠️ Dikkat: Dielektrik madde, kondansatörün sığasını artırır. Dielektrik katsayısı (κ) ne kadar yüksekse, sığa da o kadar büyük olur.

📌 ➕ Seri ve Paralel Bağlı Kondansatörler

Kondansatörlerin seri ve paralel bağlanması, toplam sığayı etkiler.

• Seri bağlı kondansatörlerde, eşdeğer sığa (Ceq): 1/Ceq = 1/C₁ + 1/C₂ + ...
• Paralel bağlı kondansatörlerde, eşdeğer sığa (Ceq): Ceq = C₁ + C₂ + ...

💡 İpucu: Seri bağlı kondansatörlerde yükler eşittir, paralel bağlı kondansatörlerde potansiyel farkları eşittir.