Bir elektrik devresinde seri bağlı iki dirençten birinin değeri diğerinin 3 katıdır. Küçük direnç üzerindeki gerilim düşümü 6 V ise, büyük direnç üzerindeki gerilim düşümü kaç V'dur?
A) 2Devremizde seri bağlı iki direncimiz var. Bu dirençlere $R_1$ ve $R_2$ diyelim.
Küçük direncin değeri: $R_1$
Büyük direncin değeri: $R_2$
Soruda deniyor ki, bir direncin değeri diğerinin 3 katı. Küçük direnç $R_1$ olduğuna göre, büyük direnç $R_2 = 3R_1$ olacaktır.
Küçük direnç ($R_1$) üzerindeki gerilim düşümü (voltaj): $V_1 = 6$ V.
Bizden istenen: Büyük direnç ($R_2$) üzerindeki gerilim düşümü ($V_2$) kaç V'dur?
Seri bağlı bir devrede, tüm dirençlerin üzerinden aynı akım geçer. Bu çok önemli bir bilgidir! Yani, $R_1$ üzerinden geçen akım ($I_1$) ile $R_2$ üzerinden geçen akım ($I_2$) birbirine eşittir. Bu akıma $I$ diyelim: $I_1 = I_2 = I$.
Ohm Kanunu'nu hatırlayalım: Gerilim ($V$) = Akım ($I$) $\times$ Direnç ($R$). Yani $V = I \cdot R$.
Küçük direnç ($R_1$) için bu formülü uygulayalım:
$V_1 = I \cdot R_1$
Verilen değerleri yerine koyarsak:
$6 \text{ V} = I \cdot R_1$
Buradan akımı ($I$) $R_1$ cinsinden ifade edebiliriz:
$I = \frac{6}{R_1}$
Şimdi aynı Ohm Kanunu'nu büyük direnç ($R_2$) için uygulayalım:
$V_2 = I \cdot R_2$
Akım ($I$) değerini 3. adımdan biliyoruz: $I = \frac{6}{R_1}$.
Direnç $R_2$'nin $R_1$'in 3 katı olduğunu da biliyoruz: $R_2 = 3R_1$.
Bu değerleri $V_2$ formülünde yerine koyalım:
$V_2 = \left(\frac{6}{R_1}\right) \cdot (3R_1)$
Burada $R_1$ değerleri birbirini götürecektir:
$V_2 = 6 \cdot 3$
$V_2 = 18 \text{ V}$
Yani, büyük direnç üzerindeki gerilim düşümü 18 V'tur.
Cevap D seçeneğidir.