Fiilimsi nedir örneklerle 8. sınıf Test 2

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil (bağ-fiil) kullanılmıştır?

A) Yürüyüş yapmak sağlığa yararlıdır.
B) Ağlayan çocuğu teselli etti.
C) Konuşarak anlaşabiliriz.
D) Okunacak kitaplar birikti.

Fiilimsiler, fiillerden türeyen ancak fiil özelliklerini tamamen yitirip isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Zarf-fiiller (bağ-fiiller) ise fiillere gelerek onları cümlede zarf görevinde kullanan eklerdir. Yani, fiilin zamanını, durumunu, sebebini veya nasıl yapıldığını bildirirler. Başlıca zarf-fiil ekleri şunlardır: -ken, -alı, -madan, -ince, -ip, -arak, -dıkça, -e...-e, -r...-maz, -casına, -meksizin, -dığında.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Yürüyüş yapmak sağlığa yararlıdır.

  Bu cümlede fiilimsi olan sözcük "yapmak"tır. "-mak" eki, fiile gelerek onu isim görevinde kullanmıştır. Bu nedenle "yapmak" bir isim-fiildir (mastar).

• B) Ağlayan çocuğu teselli etti.

  Bu cümlede fiilimsi olan sözcük "ağlayan"dır. "-an" eki, fiile gelerek kendisinden sonra gelen "çocuk" ismini nitelemiştir. Yani, "nasıl çocuk?" sorusuna cevap vermiştir. Bu nedenle "ağlayan" bir sıfat-fiildir (ortaç).

• C) Konuşarak anlaşabiliriz.

  Bu cümlede fiilimsi olan sözcük "konuşarak"tır. "-arak" eki, fiile gelerek cümlede zarf görevinde kullanılmıştır. "Nasıl anlaşabiliriz?" sorusuna "konuşarak" cevabını vermektedir. Fiilin yapılma biçimini bildirdiği için "konuşarak" bir zarf-fiildir (bağ-fiil).

• D) Okunacak kitaplar birikti.

  Bu cümlede fiilimsi olan sözcük "okunacak"tır. "-acak" eki, fiile gelerek kendisinden sonra gelen "kitaplar" ismini nitelemiştir. "Nasıl kitaplar?" sorusuna "okunacak" cevabını vermiştir. Bu nedenle "okunacak" bir sıfat-fiildir (ortaç).

Gördüğümüz gibi, "Konuşarak anlaşabiliriz." cümlesindeki "konuşarak" sözcüğü, fiile gelerek ona zarf görevi kazandıran "-arak" ekini almıştır ve fiilin nasıl yapıldığını belirtmektedir. Bu da onu bir zarf-fiil yapmaktadır.

Cevap C seçeneğidir.