Hans Kelsen'in "Saf Hukuk Kuramı"na göre, hukuk normları hiyerarşik bir yapı oluşturur ve her norm kendinden üst norm tarafından yetkilendirilir. Bu sistemin en tepesinde aşağıdakilerden hangisi bulunur?
A) Anayasa
B) Temel norm (Grundnorm)
C) Doğal hukuk ilkeleri
D) Yasa koyucunun iradesi
Hans Kelsen'in "Saf Hukuk Kuramı", hukuku diğer disiplinlerden (ahlak, sosyoloji, siyaset vb.) arındırarak, yalnızca hukuk normlarının kendisiyle ilgilenen bir yaklaşımdır. Bu kurama göre, hukuk normları birbirini yetkilendiren hiyerarşik bir yapı içinde düzenlenir. Her alt norm, kendinden üst bir normdan geçerliliğini alır. Bu sistemin en tepesinde neyin yer aldığı sorusu, Kelsen'in teorisinin temel taşlarından biridir.
- A) Anayasa: Anayasa, bir hukuk sistemindeki en üst pozitif (yazılı veya teamüli) hukuk normudur. Ancak Kelsen'e göre, Anayasa'nın kendisi de geçerliliğini bir üst normdan alır. Bu üst norm, pozitif hukuk içinde yer almaz. Dolayısıyla Anayasa, hiyerarşinin en tepesinde yer alan nihai norm değildir.
- B) Temel norm (Grundnorm): Kelsen, hukuk normlarının geçerliliğinin sonsuz bir geriye gidişle açıklanamayacağını belirtir. Bu sorunu çözmek için "Temel Norm" (Grundnorm) kavramını ortaya atmıştır. Temel norm, pozitif bir hukuk normu değildir; yani bir yasa koyucu tarafından konulmuş, yazılı veya ilan edilmiş bir norm değildir. Aksine, tüm hukuk sisteminin geçerliliğini sağlayan, varsayımsal (hipotetik) ve mantıksal olarak önkoşul olan bir normdur. Hukuk sisteminin ilk Anayasası'nın geçerli olduğunu ve ona uyulması gerektiğini varsayan bu norm, tüm hiyerarşinin nihai geçerlilik kaynağıdır. Bu nedenle, Kelsen'in sisteminde en tepede yer alır.
- C) Doğal hukuk ilkeleri: Kelsen'in Saf Hukuk Kuramı, hukuku ahlak, adalet veya doğal hukuk gibi dışsal unsurlardan arındırmayı hedefler. Doğal hukuk ilkeleri, Kelsen'in pozitivist yaklaşımının dışında kalır ve hukuk sisteminin geçerliliğinin kaynağı olarak kabul edilmez.
- D) Yasa koyucunun iradesi: Yasa koyucunun iradesi, belirli hukuk normlarının (yasalar, yönetmelikler vb.) oluşturulmasında etkilidir. Ancak yasa koyucunun kendisi de yetkisini Anayasa'dan, Anayasa da Temel Norm'dan alır. Dolayısıyla yasa koyucunun iradesi, hiyerarşinin bir parçasıdır ancak en tepesinde yer almaz.
Bu açıklamalar ışığında, Hans Kelsen'in Saf Hukuk Kuramı'na göre hukuk normları hiyerarşisinin en tepesinde Temel Norm (Grundnorm) bulunur.
Cevap B seçeneğidir.
