Bir bitkinin dişi organında, polen tüpünün yumurtalığa ulaşması sırasında izlediği yol aşağıdakilerden hangisinde doğru sıralanmıştır?
A) Yumurtalık → Tepecik → Dişicik borusu
B) Tepecik → Dişicik borusu → Yumurtalık
C) Dişicik borusu → Tepecik → Yumurtalık
D) Yumurtalık → Dişicik borusu → Tepecik
Sevgili öğrenciler, bu soru, bitkilerdeki döllenme sürecinin önemli bir aşaması olan polen tüpünün dişi organdaki yolculuğunu anlamamızı istiyor. Bitkilerde döllenmenin gerçekleşebilmesi için polenin taşıdığı erkek gametlerin, dişi organın içinde bulunan yumurtalığa ulaşması gerekir. İşte bu yolculuk, polen tüpü aracılığıyla gerçekleşir.
Şimdi bu yolculuğu adım adım inceleyelim:
- 1. Adım: Polen Tepeciğe Konar (Tepecik)
- Tozlaşma (polinasyon) olayıyla birlikte, erkek organdan gelen polen taneleri, dişi organın en üst kısmında bulunan, genellikle yapışkan ve tüylü bir yapıya sahip olan tepeciğe (stigma) konar. Tepecik, polenleri yakalamak ve tutmak için özelleşmiştir.
- 2. Adım: Polen Tüpü Dişicik Borusundan İlerler (Dişicik borusu)
- Tepecik üzerindeki uygun koşullar (nem, besin maddeleri) sayesinde polen tanesi çimlenir ve bir polen tüpü oluşturur. Bu polen tüpü, tepecikten aşağı doğru uzanan, ince ve uzun bir yapı olan dişicik borusunun (style) içinden geçerek ilerler. Polen tüpü, erkek gametleri taşır.
- 3. Adım: Polen Tüpü Yumurtalığa Ulaşır (Yumurtalık)
- Polen tüpü, dişicik borusunu geçtikten sonra, dişi organın en alt ve şişkin kısmı olan yumurtalığa (ovary) ulaşır. Yumurtalığın içinde tohum taslakları (ovüller) bulunur ve döllenme bu tohum taslaklarının içinde gerçekleşir. Polen tüpü, tohum taslağına girerek erkek gametleri yumurta hücresine ulaştırır.
Bu adımları takip ettiğimizde, polen tüpünün izlediği doğru yolun sırasıyla Tepecik → Dişicik borusu → Yumurtalık olduğunu görürüz.
Diğer seçenekleri inceleyelim:
- A) Yumurtalık → Tepecik → Dişicik borusu: Bu sıralama terstir ve polen tüpünün başlangıç noktası yumurtalık değildir.
- C) Dişicik borusu → Tepecik → Yumurtalık: Polen tüpü önce tepeciğe konar, sonra dişicik borusundan geçer. Bu sıralama da yanlıştır.
- D) Yumurtalık → Dişicik borusu → Tepecik: Bu sıralama da tamamen terstir ve döllenme sürecinin mantığına aykırıdır.
Bu nedenle, polen tüpünün yumurtalığa ulaşmak için izlediği doğru yol, polenin tepeciğe konmasıyla başlayıp, dişicik borusundan geçerek yumurtalığa ulaşması şeklindedir.
Cevap B seçeneğidir.
