Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, zigotun ilk mitoz bölünmeleriyle ilgili üç ifadeyi değerlendireceğiz. Zigot, döllenmiş yumurta hücresidir ve bir canlının yaşamının başlangıcıdır. Zigotun art arda mitoz bölünmeler geçirmesiyle embriyonik gelişim başlar. Şimdi her bir ifadeyi adım adım inceleyelim:
- I. Kromozom sayısı değişmez
- Mitoz bölünme, hücrelerin genetik materyalini (kromozomlarını) eşitleyerek iki yeni, özdeş hücre oluşturduğu bir bölünme türüdür.
- Bu bölünme sonucunda, ana hücrenin kromozom sayısı ne ise, oluşan yavru hücrelerin kromozom sayısı da aynı kalır. Örneğin, insan zigotu 46 kromozoma sahiptir (2n). Mitoz bölünmeler sonucunda oluşan her yeni hücre de 46 kromozoma sahip olacaktır.
- Bu ifade, mitoz bölünmenin temel özelliklerinden biridir.
- Dolayısıyla, I. ifade DOĞRUDUR.
- II. Genetik çeşitlilik oluşur
- Genetik çeşitlilik, genellikle mayoz bölünme (krossing-over ve homolog kromozomların rastgele ayrılması gibi olaylarla) ve döllenme gibi süreçlerle sağlanır.
- Mitoz bölünmenin amacı, genetik olarak birbirinin aynısı olan hücreler üretmektir. Mitozda krossing-over gibi genetik çeşitliliği artıran olaylar gerçekleşmez.
- Bu nedenle, zigotun mitoz bölünmeleri sırasında yeni bir genetik çeşitlilik oluşmaz; oluşan tüm hücreler zigotun genetik yapısının kopyalarıdır.
- Dolayısıyla, II. ifade YANLIŞTIR.
- III. Hücreler özelleşmeye başlar
- Zigotun ilk mitoz bölünmelerine "segmentasyon" veya "yarılma" denir. Bu evrede hücre sayısı hızla artar ancak hücrelerin boyutu küçülür.
- Başlangıçta oluşan hücreler (blastomerler) birbirine çok benzer ve genellikle totipotent (her türlü hücreye dönüşebilme yeteneği) veya pluripotent (birçok hücre tipine dönüşebilme yeteneği) özelliktedir.
- Ancak embriyo geliştikçe (örneğin morula evresinden blastula evresine geçerken), hücreler farklı bölgelerde konumlanmaya başlar ve farklı kaderlere sahip olurlar. Örneğin, memelilerde blastosist oluşurken iç hücre kütlesi (embriyoyu oluşturacak kısım) ve trofoblast (plasentayı oluşturacak kısım) gibi farklılaşmalar görülür. Bu, hücrelerin farklı görevler üstlenmek üzere ilk adımları atması, yani özelleşmenin başlaması anlamına gelir.
- Dolayısıyla, III. ifade DOĞRUDUR.
Bu durumda, I. ve III. ifadeler doğru, II. ifade ise yanlıştır.
Cevap B seçeneğidir.
