4. "Okuyan çocukların başarısı artıyor." cümlesine virgül eklenerek aşağıdaki anlamlardan hangisi oluşturulamaz?
A) Çocuklar okuyor ve başarıları artıyor
B) Okuyan kişi, çocukların başarısının arttığını söylüyor
C) Çocuklar okuyor, onların başarısı artıyor
D) Bazı çocuklar okuyor ve onların başarısı artıyor
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen bir cümleye virgül ekleyerek hangi anlamın oluşturulamayacağını bulmamız isteniyor. Virgülün cümledeki anlamı nasıl değiştirebileceğini adım adım inceleyelim.
Orijinal Cümle: "Okuyan çocukların başarısı artıyor."
- Bu cümlede "okuyan çocuklar" bir sıfat tamlamasıdır. "Okuyan çocukların başarısı" ise cümlenin öznesidir.
- Cümlenin anlamı: "Okuyan çocuklara ait olan başarı artıyor." ya da "Okuma eylemini gerçekleştiren çocukların başarısı yükseliyor."
Şimdi cümleye virgül ekleyerek oluşabilecek anlamları ve seçenekleri inceleyelim:
-
Virgülün Eklenmesi: Genellikle bu tür cümlelerde virgül, özneyi vurgulamak veya yüklemden ayırmak için "Okuyan çocuklar," şeklinde konulabilir.
Yeni Cümle: "Okuyan çocuklar, başarıları artıyor."
Bu durumda, "Okuyan çocuklar" cümlenin öznesi olur ve virgül, bu özneyi takip eden yüklemden ayırır. "Başarıları artıyor" ifadesindeki "-ları" eki, "okuyan çocuklar"a gönderme yapar. Yani, "Okuyan çocukların, kendi başarıları artıyor" anlamı ortaya çıkar.
Şimdi seçenekleri bu yeni anlamla karşılaştıralım:
-
A) Çocuklar okuyor ve başarıları artıyor
- "Okuyan çocuklar, başarıları artıyor." cümlesi, "Çocuklar okuyor" (okuma eylemini yapıyorlar) ve "başarıları artıyor" (bu okuma eyleminin bir sonucu olarak) anlamını taşır. Bu iki durumu birleştiren "ve" bağlacı ile ifade edilebilir. Dolayısıyla, bu anlam oluşturulabilir.
-
C) Çocuklar okuyor, onların başarısı artıyor
- Bu seçenek de A seçeneği ile aynı anlama gelir. "Onların" kelimesi, "okuyan çocuklar"a gönderme yaparak anlamı pekiştirir. "Okuyan çocuklar, onların başarısı artıyor." şeklinde virgül eklenmiş cümleyle bu anlam da oluşturulabilir.
-
D) Bazı çocuklar okuyor ve onların başarısı artıyor
- "Okuyan çocuklar" ifadesi, zaten okuma eylemini yapan belirli bir çocuk grubunu ifade eder. Bu, tüm çocukların okuduğu anlamına gelmez, dolayısıyla "bazı çocuklar" anlamı bu ifadenin içinde zaten mevcuttur. "Okuyan çocuklar, başarıları artıyor." cümlesiyle bu anlam da oluşturulabilir.
-
B) Okuyan kişi, çocukların başarısının arttığını söylüyor
- Bu seçenek, cümlenin ana fiilini ve anlamını tamamen değiştirir. Orijinal cümlede ana fiil "artıyor" iken, bu seçenekte ana fiil "söylüyor"dur. Ayrıca, "çocukların başarısının arttığını" ifadesi bir yan cümleciği (nesne görevinde) ifade eder. Virgül eklemek, cümlenin ana fiilini değiştiremez veya tamamen farklı bir eylem (söylemek) ve yapı (aktarılan söz) ekleyemez. Cümledeki "okuyan" kelimesini "okuyan kişi" olarak özne yapsak bile, cümlenin geri kalanının "çocukların başarısının arttığını söylüyor" şeklinde bir yüklemle tamamlanması mümkün değildir.
Sonuç olarak, virgül ekleyerek cümlenin ana fiilini ve temel anlamını "artıyor"dan "söylüyor"a çevirmek mümkün değildir. Virgül, cümlenin öğeleri arasındaki ilişkiyi düzenler veya vurgu yapar, ancak cümlenin ana yargısını ve fiilini kökten değiştiremez.
Cevap B seçeneğidir.
