10. "Küçük kızın elbisesi çok güzeldi." cümlesine virgül eklenerek aşağıdaki anlamlardan hangisi elde edilemez?
A) Küçük olan kızın elbisesi güzeldi
B) Kızın küçük elbisesi güzeldi
C) Küçük kız, elbisesi güzel olan
D) Küçük olan, kızın elbisesi güzeldi
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir cümleye virgül eklemenin cümlenin anlamını nasıl değiştirebileceğini veya hangi anlamları oluşturabileceğini inceleyeceğiz. Virgülün cümledeki yeri, kelimelerin birbiriyle olan ilişkisini ve dolayısıyla cümlenin genel anlamını etkileyebilir.
Öncelikle verilen orijinal cümleyi ve temel anlamını inceleyelim:
- Orijinal Cümle: "Küçük kızın elbisesi çok güzeldi."
- Orijinal Anlam: Bu cümlede "küçük" sıfatı "kız" ismini nitelemektedir. Yani, "küçük olan bir kıza ait elbise çok güzeldi" anlamı vardır.
Şimdi seçenekleri tek tek ele alalım ve virgül ekleyerek bu anlamlardan hangilerini elde edebileceğimizi görelim:
-
A) Küçük olan kızın elbisesi güzeldi
- Bu anlam, orijinal cümlenin virgül eklenmeden de sahip olduğu temel anlamdır. "Küçük" sıfatı "kız" ismini nitelemektedir. Virgül ekleyerek bu anlamı "elde etmek" yerine, var olan anlamı korumuş oluruz. Örneğin, "Küçük kızın elbisesi, çok güzeldi." şeklinde bir kullanım, anlamı değiştirmez, sadece bir duraklama veya vurgu katabilir. Dolayısıyla bu anlam, cümlenin doğal yapısında mevcuttur.
-
B) Kızın küçük elbisesi güzeldi
- Bu anlamda "küçük" sıfatı "elbise" ismini nitelemektedir. Yani, "kıza ait olan küçük elbise güzeldi" anlamı vardır.
- Bu anlamı elde etmek için virgülü "kızın" kelimesinden sonra getirebiliriz: "Kızın, küçük elbisesi çok güzeldi."
- Bu kullanımda, "kızın" tamlayan, "küçük elbisesi" ise tamlanan olur ve "küçük" sıfatı artık "elbise"yi niteler. Bu anlam virgül eklenerek elde edilebilir.
-
D) Küçük olan, kızın elbisesi güzeldi
- Bu anlamda "küçük" kelimesi bir sıfat olmaktan çıkar ve "küçük olan kişi" anlamında bir isim (özne) görevini üstlenir.
- Bu anlamı elde etmek için virgülü "küçük" kelimesinden sonra getirebiliriz: "Küçük, kızın elbisesi çok güzeldi."
- Bu cümlede "küçük" özne görevindedir ve virgül özneyi ayırır. Cümlenin geri kalanı "kızın elbisesi çok güzeldi" şeklinde bir açıklama veya yüklem görevi görür. Bu anlam virgül eklenerek elde edilebilir.
-
C) Küçük kız, elbisesi güzel olan
- Bu ifade, bir tam cümle değildir; "elbisesi güzel olan küçük kız" şeklinde bir niteleme veya tanımlama yapısıdır (bir sıfat tamlaması veya yan cümlecik).
- Orijinal cümle "Küçük kızın elbisesi çok güzeldi" ise tam bir cümledir ve bir yüklemi vardır ("güzeldi").
- Sadece virgül ekleyerek tam bir cümleyi, yüklemi olmayan, tanımlayıcı bir ifadeye dönüştürmek mümkün değildir. Bu, cümlenin yapısını temelden değiştirmeyi gerektirir, sadece virgül eklemekle bu yapısal dönüşüm gerçekleşmez. Örneğin, "Küçük kız, elbisesi çok güzeldi." şeklinde bir virgül kullanımı, "Küçük kız"ı özne yapar ve geri kalan kısmı onunla ilgili bir açıklama gibi gösterir ("Küçük kız, onun elbisesi çok güzeldi"). Ancak bu, C seçeneğindeki "elbisesi güzel olan" şeklindeki tanımlayıcı yan cümlecik yapısını vermez. Bu nedenle, C seçeneğindeki anlam virgül eklenerek elde edilemez.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, A, B ve D seçeneklerindeki anlamlar virgül eklenerek veya orijinal cümlenin doğal anlamı olarak ifade edilebilirken, C seçeneğindeki anlam sadece virgül ekleyerek elde edilemez çünkü bu, cümlenin temel yapısını değiştirmeyi gerektirir.
Cevap C seçeneğidir.
