Kimyasal tepkimeler 10. sınıf konu anlatımı Test 2

Zn(k) + 2Ag⁺(aq) → Zn²⁺(aq) + 2Ag(k) tepkimesi ile ilgili;
I. İndirgenme-yükseltgenme tepkimesidir
II. Zn metali yükseltgenmiştir
III. Ag⁺ iyonu indirgenmiştir
ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III

Sevgili öğrenciler, bu tür tepkimeleri analiz ederken, elementlerin yükseltgenme basamaklarındaki değişimleri incelememiz gerekir. Yükseltgenme basamağı, bir atomun bir bileşikte veya iyonda sahip olduğu varsayılan yüktür. Hadi adım adım inceleyelim:

• 1. Tepkimedeki her bir elementin yükseltgenme basamaklarını belirleyelim:

  Verilen tepkime: $Zn(k) + 2Ag^+(aq) \rightarrow Zn^{2+}(aq) + 2Ag(k)$

  Reaktifler kısmında:

  $Zn(k)$: Elementel (serbest) halde olduğu için yükseltgenme basamağı $0$'dır.

  $Ag^+(aq)$: Monatomik iyon olduğu için yükseltgenme basamağı iyon yüküne eşittir, yani $+1$'dir.

  Ürünler kısmında:

  $Zn^{2+}(aq)$: Monatomik iyon olduğu için yükseltgenme basamağı iyon yüküne eşittir, yani $+2$'dir.

  $Ag(k)$: Elementel (serbest) halde olduğu için yükseltgenme basamağı $0$'dır.

• 2. Yükseltgenme basamaklarındaki değişimleri inceleyelim:

  $Zn$: Yükseltgenme basamağı $0$'dan $Zn^{2+}$'ye $+2$'ye değişmiştir. Yükseltgenme basamağı artmıştır.

  $Ag^+$: Yükseltgenme basamağı $+1$'den $Ag$'ye $0$'a değişmiştir. Yükseltgenme basamağı azalmıştır.

• 3. İfadeleri değerlendirelim:

  I. İndirgenme-yükseltgenme tepkimesidir: Bir tepkimede elementlerin yükseltgenme basamakları değişiyorsa (biri artarken diğeri azalıyorsa), bu bir indirgenme-yükseltgenme (redoks) tepkimesidir. Yukarıda gördüğümüz gibi, $Zn$'nin yükseltgenme basamağı $0$'dan $+2$'ye artarken, $Ag^+$'nın yükseltgenme basamağı $+1$'den $0$'a azalmıştır. Bu nedenle, ifade I doğrudur.

  II. Zn metali yükseltgenmiştir: $Zn$'nin yükseltgenme basamağı $0$'dan $+2$'ye yükselmiştir. Yükseltgenme basamağının artması, yükseltgenme olayıdır. Dolayısıyla, $Zn$ metali yükseltgenmiştir. İfade II doğrudur.

  III. Ag$^+$ iyonu indirgenmiştir: $Ag^+$ iyonunun yükseltgenme basamağı $+1$'den $0$'a düşmüştür. Yükseltgenme basamağının azalması, indirgenme olayıdır. Dolayısıyla, $Ag^+$ iyonu indirgenmiştir. İfade III doğrudur.

Sonuç olarak, verilen üç ifade de doğrudur.

Cevap D seçeneğidir.