Küstüm otu bitkisinin yapraklarına dokunulduğunda hızlıca kapanması ve sarkması, bitkinin aşağıdaki özelliklerinden hangisini kanıtlar niteliktedir?
A) Fotosentez yapabildiğini
B) Uyaranlara tepki verebildiğini
C) Tohumla üreyebildiğini
D) Suyu kökleriyle aldığını
Sevgili öğrenciler,
Küstüm otu (Mimosa pudica) bitkisinin yapraklarının dokunulduğunda hızlıca kapanması ve sarkması, bitkilerin canlılık özelliklerinden biri olan uyaranlara tepki verme yeteneğini çok güzel bir şekilde gösterir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Fotosentez yapabildiğini: Fotosentez, bitkilerin güneş ışığını kullanarak kendi besinlerini üretme sürecidir. Küstüm otunun yaprak hareketleri, fotosentez yapıp yapmadığı hakkında doğrudan bir bilgi vermez. Bitki fotosentez yapar, ancak bu hareket bu özelliği kanıtlamaz.
- B) Uyaranlara tepki verebildiğini: Bu seçenek doğru cevaptır. Dokunma, bitki için bir dış uyaran (stimulus) niteliğindedir. Bitkinin yapraklarını kapatıp sarkıtması ise bu uyarana karşı verdiği bir tepkidir (response). Tüm canlılar gibi bitkiler de çevrelerindeki değişikliklere (uyaranlara) karşı çeşitli şekillerde tepki verirler. Küstüm otunun bu hareketi, bitkinin canlı bir varlık olarak çevresiyle etkileşim içinde olduğunu ve uyaranlara karşı belirli bir davranış sergilediğini açıkça gösterir.
- C) Tohumla üreyebildiğini: Bitkilerin tohumla üremesi, onların nesillerini devam ettirme şeklidir. Yaprakların dokunmaya tepki vermesi, bitkinin nasıl çoğaldığı hakkında bir bilgi içermez. Bu, farklı bir biyolojik süreçtir.
- D) Suyu kökleriyle aldığını: Bitkilerin suyu kökleriyle alması, beslenme ve yaşamaları için hayati bir fonksiyondur. Küstüm otunun yaprak hareketleri sırasında hücrelerindeki su basıncında (turgor basıncı) değişiklikler meydana gelir, ancak bu hareket doğrudan bitkinin suyu köklerinden aldığını kanıtlamaz. Bu, suyun bitki içindeki dağılımı ve kullanımıyla ilgili bir mekanizmadır.
Bu nedenle, küstüm otunun yapraklarının dokunmaya karşı kapanması ve sarkması, bitkinin dış etkilere karşı bir tepki gösterebildiğini, yani uyaranlara tepki verebildiğini kanıtlar.
Cevap B seçeneğidir.
