Bir bitki hücresinde mitoz bölünme sırasında ara lamel oluşumu hangi evrede başlar ve sonuçta ne meydana gelir?
A) Profaz - Çekirdek zarının oluşması
B) Metafaz - Kromozomların ekvator düzleminde dizilmesi
C) Anafaz - Kromatitlerin ayrılması
D) Telofaz - Yeni hücre duvarının oluşması
Sevgili öğrenciler,
Bu soru, bitki hücrelerinde mitoz bölünmenin son aşamalarında gerçekleşen önemli bir olayı, yani ara lamel oluşumunu anlamamızı istiyor. Haydi, bu süreci adım adım inceleyelim:
- Mitoz Bölünme Nedir? Mitoz, bir hücreden genetik olarak aynı iki yeni hücrenin oluştuğu bir hücre bölünmesi türüdür. Bitki ve hayvan hücrelerinde temel aşamaları benzer olsa da, sitoplazma bölünmesi (sitokinez) aşamasında bazı farklılıklar gösterirler. Bitki hücrelerinde hücre duvarı olduğu için sitokinez hayvan hücrelerinden farklı ilerler.
- Ara Lamel Nedir? Ara lamel, bitki hücrelerinde sitokinez sırasında iki yeni hücreyi birbirinden ayırmak için oluşan ilk yapıdır. Bu yapı daha sonra yeni hücre duvarının temelini oluşturur.
- Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Profaz: Bu evrede kromatin iplikler kısalıp kalınlaşarak kromozomları oluşturur, çekirdek zarı ve çekirdekçik erimeye başlar, iğ iplikleri oluşur. Ara lamel oluşumu bu evrede başlamaz.
- B) Metafaz: Kromozomlar hücrenin ekvator düzleminde (metafaz plağı) tek sıra halinde dizilir. Ara lamel oluşumu bu evrede de gerçekleşmez.
- C) Anafaz: Kardeş kromatitler birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir. Bu evre, kromozomların ayrılmasıyla karakterizedir. Ara lamel oluşumu anafazda başlamaz.
- D) Telofaz: Bu evre, mitozun son aşamasıdır. Zıt kutuplara ulaşan kromozomlar tekrar kromatin ipliklere dönüşür, çekirdek zarı ve çekirdekçik yeniden oluşur, iğ iplikleri kaybolur. Bitki hücrelerinde bu evrenin sonunda, hücrenin ortasında Golgi aygıtından gelen kesecikler birikerek hücre plağını (fragmoplast) oluşturmaya başlar. Bu hücre plağı zamanla genişleyerek ara lameli meydana getirir. Ara lamel, iki yeni hücreyi birbirinden ayıran ilk yapıdır ve üzerine selüloz birikimiyle yeni hücre duvarları oluşur. Dolayısıyla, ara lamel oluşumu telofaz evresinde başlar ve sonuçta iki yeni bitki hücresi arasında yeni bir hücre duvarı meydana gelir.
Bu bilgiler ışığında, bitki hücrelerinde mitoz bölünme sırasında ara lamel oluşumunun telofaz evresinde başladığını ve yeni hücre duvarının oluşumuyla sonuçlandığını görüyoruz.
Cevap D seçeneğidir.
