Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir kimyasal tepkime sonucunda oluşan bir çökeleğin formülünü bulmamız isteniyor. Adım adım ilerleyelim:
- Tepkimeyi Anlayalım: Verilen tepkime, iki farklı tuz çözeltisinin karıştırılmasıyla gerçekleşen bir yer değiştirme (çift yer değiştirme) tepkimesidir: $NaCl + AgNO_3 \rightarrow NaNO_3 + AgCl$. Bu tepkimede sodyum klorür ($NaCl$) ve gümüş nitrat ($AgNO_3$) reaksiyona girerek sodyum nitrat ($NaNO_3$) ve gümüş klorür ($AgCl$) oluşturur.
- Çökelek Nedir?: Kimyasal tepkimelerde, iki çözelti karıştırıldığında, oluşan ürünlerden biri suda çözünmeyerek katı halde dibe çökebilir. Bu katı maddeye çökelek denir. Soruda "beyaz renkli bir çökelek oluşmaktadır" ifadesi, oluşan ürünlerden birinin suda çözünmediğini açıkça belirtiyor.
- Ürünleri İnceleyelim: Tepkime sonucunda iki yeni bileşik oluşmuştur: $NaNO_3$ (sodyum nitrat) ve $AgCl$ (gümüş klorür). Şimdi bu ürünlerin suda çözünürlüklerini değerlendirelim.
- Çözünürlük Değerlendirmesi - $NaNO_3$: Nitrat ($NO_3^-$) iyonu içeren bileşikler ve alkali metal (sodyum, potasyum vb.) içeren bileşikler genellikle suda çok iyi çözünürler. Bu nedenle $NaNO_3$ (sodyum nitrat) suda çözünür bir bileşiktir ve çözeltide kalır.
- Çözünürlük Değerlendirmesi - $AgCl$: Klorür ($Cl^-$) iyonu içeren bileşiklerin çoğu suda çözünürken, gümüş ($Ag^+$), kurşun ($Pb^{2+}$) ve cıva ($Hg_2^{2+}$) gibi metallerin klorürleri suda çözünmezler ve çökelek oluştururlar. Dolayısıyla $AgCl$ (gümüş klorür) suda çözünmez.
- Çökeleği Belirleyelim: Yukarıdaki çözünürlük değerlendirmelerine göre, $NaNO_3$ suda çözünürken, $AgCl$ suda çözünmez ve katı halde çökelek oluşturur. Soruda belirtilen "beyaz renkli çökelek" de tam olarak $AgCl$'dir.
Bu bilgiler ışığında, tepkimede oluşan beyaz renkli çökeleğin formülü $AgCl$'dir.
Cevap D seçeneğidir.
