10. "Hüzünlü bir akşamüstü, yapraklar usulca dökülüyordu. Rüzgarın iniltisi ortalığı kaplamıştı."
Bu metinde hangi tür deyim aktarması ağır basmaktadır?
A) Doğadan insana aktarma
B) Duyular arası aktarma
C) İnsandan doğaya aktarma
D) Nesneden doğaya aktarma
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, verilen metindeki söz sanatlarını ve özellikle "deyim aktarması" türünü bulmamız isteniyor. Deyim aktarması, bir kavramın özelliklerinin başka bir kavrama aktarılmasıdır. Şimdi metni adım adım inceleyelim:
- Metni İnceleyelim: "Hüzünlü bir akşamüstü, yapraklar usulca dökülüyordu. Rüzgarın iniltisi ortalığı kaplamıştı."
- Birinci İfade: "Hüzünlü bir akşamüstü"
- "Hüzün" (üzüntü), insana ait bir duygudur. Akşamüstü ise bir zaman dilimi, yani doğanın bir parçasıdır.
- Burada insana ait olan "hüzün" duygusu, doğanın bir parçası olan "akşamüstü"ne aktarılmıştır. Bu, "insandan doğaya aktarma" örneğidir.
- İkinci İfade: "Rüzgarın iniltisi"
- "İnilti", genellikle acı çeken veya üzüntülü olan insanların çıkardığı bir sestir. Bu da insana ait bir özelliktir.
- "Rüzgar" ise doğanın bir unsurudur.
- Burada insana ait olan "inilti" özelliği, doğanın bir parçası olan "rüzgar"a aktarılmıştır. Bu da yine "insandan doğaya aktarma" örneğidir.
- Sonuç: Metindeki her iki önemli söz sanatı da (hüzünlü akşamüstü ve rüzgarın iniltisi), insana ait özelliklerin doğaya aktarılması yoluyla oluşturulmuştur. Bu nedenle metinde ağır basan deyim aktarması türü "insandan doğaya aktarma"dır.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Doğadan insana aktarma: Doğadaki bir özelliğin insana verilmesi (örneğin, "aslan gibi adam"). Metinde böyle bir durum yok.
- B) Duyular arası aktarma: Bir duyuya ait özelliğin başka bir duyuya aktarılması (örneğin, "tatlı ses"). Metinde böyle bir durum yok.
- C) İnsandan doğaya aktarma: İnsana ait bir özelliğin doğaya aktarılması (örneğin, "gülümseyen güneş"). Metindeki "hüzünlü akşamüstü" ve "rüzgarın iniltisi" tam olarak bu türdendir.
- D) Nesneden doğaya aktarma: Bir nesneye ait özelliğin doğaya aktarılması. Metindeki örnekler daha çok insana ait duygusal veya fiziksel özelliklerin aktarılmasıdır.
Cevap C seçeneğidir.
