6. sınıf Başlıca edatlar hangileridir? (ile, gibi, için, göre, kadar, yalnız, ancak) Test 2

10. "İçin" edatı aşağıdaki cümlelerin hangisinde "karşılık" anlamı katmıştır?

A) Senin için endişeleniyorum.
B) Bu hediye sizin için.
C) Beş lira için bütün gün çalıştı.
D) Sağlığın için sigarayı bırakmalısın.

Sevgili öğrenciler, bu soruda "için" edatının hangi cümlede "karşılık" anlamı taşıdığını bulmamız isteniyor. "İçin" edatı, Türkçede farklı anlamlar katabilen çok yönlü bir edattır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve "için" edatının her bir cümlede hangi anlamda kullanıldığını bulalım:

• A) Senin için endişeleniyorum.

  Bu cümlede "için" edatı, "uğruna, adına" veya "hakkında" anlamı katmıştır. Yani, "senin adına, senin hakkında endişeleniyorum" demektir. Burada bir "karşılık" anlamı yoktur.

• B) Bu hediye sizin için.

  "İçin" edatı bu cümlede, hediyenin kime ait olduğunu veya kime verildiğini, yani "kime yönelik olduğunu" belirtmektedir. "Size özel, size ait" anlamındadır. "Karşılık" anlamı taşımamaktadır.

• C) Beş lira için bütün gün çalıştı.

  Bu cümlede "için" edatı, yapılan işin (bütün gün çalışma) karşılığında elde edilen şeyi (beş lira) ifade etmektedir. Yani, "beş lira karşılığında, beş lira bedelle" anlamı vardır. Bu kullanım, soruda istenen "karşılık" anlamını tam olarak karşılamaktadır.

• D) Sağlığın için sigarayı bırakmalısın.

  Burada "için" edatı, sigarayı bırakmanın amacını veya nedenini belirtmektedir. "Sağlığın uğruna, sağlığın amacıyla" anlamındadır. Bir "karşılık" anlamı söz konusu değildir.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "için" edatının "karşılık" anlamını kattığı cümlenin C seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap C seçeneğidir.