Öğrenciler "Okul başarısını etkileyen faktörler" konusunda araştırma yapacaklardır. Hangi öğrencinin oluşturduğu soru en uygun araştırma sorusudur?
A) Ali: Okulda başarılı olmak için ne yapmalıyız?
B) Ayşe: Ders çalışma süresi ile matematik sınav puanları arasında nasıl bir ilişki vardır?
C) Mehmet: Tüm öğrenciler başarılı mıdır?
D) Zeynep: Öğretmenler iyi ders anlatıyor mu?
Sevgili öğrenciler, bir araştırma sorusu oluştururken dikkat etmemiz gereken en önemli şey, sorumuzun bizi belirli, ölçülebilir ve üzerinde çalışılabilir bir konuya yönlendirmesidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ali: Okulda başarılı olmak için ne yapmalıyız?
- Bu soru, çok genel ve tavsiye isteyen bir sorudur. Bir araştırma sorusu, genellikle bir ilişkiyi, bir durumu veya bir etkiyi incelemeyi hedefler. "Ne yapmalıyız?" sorusu, kişisel görüşlere ve önerilere yol açar, bilimsel bir araştırmanın temelini oluşturmakta zorlanır. Başarıyı etkileyen birçok faktör olduğu için bu soru çok geniş kalır.
- B) Ayşe: Ders çalışma süresi ile matematik sınav puanları arasında nasıl bir ilişki vardır?
- İşte bu, harika bir araştırma sorusu! Neden mi?
- Belirgin: "Ders çalışma süresi" ve "matematik sınav puanları" gibi iki net değişkeni tanımlıyor.
- Ölçülebilir: Ders çalışma süresi saat veya dakika olarak, matematik sınav puanları ise sayısal olarak ölçülebilir.
- İlişkiyi Sorguluyor: "Nasıl bir ilişki vardır?" ifadesi, bu iki değişken arasında bir bağlantı olup olmadığını, varsa bu bağlantının yönünü ve gücünü araştırmaya yönlendirir. Bu, okul başarısını etkileyen faktörlerden birini (ders çalışma süresi) somut bir başarı göstergesi (matematik sınav puanları) ile ilişkilendirmeye çalışır. Bu tür bir soru, veri toplayarak (öğrencilerin çalışma sürelerini ve sınav notlarını alarak) cevaplanabilir.
- C) Mehmet: Tüm öğrenciler başarılı mıdır?
- Bu soru, basit bir evet/hayır cevabı gerektiren ve üzerinde derinlemesine araştırma yapmaya uygun olmayan bir sorudur. Ayrıca, "başarılı" kelimesi burada tanımlanmamıştır ve öznel bir yargı içerir. Gerçek hayatta tüm öğrencilerin aynı düzeyde başarılı olmadığını bildiğimiz için bu soru araştırma için uygun değildir.
- D) Zeynep: Öğretmenler iyi ders anlatıyor mu?
- Bu soru da "iyi ders anlatmak" gibi öznel bir ifade içerir. "İyi" kavramı kişiden kişiye değişebilir ve ölçülmesi zordur. Bir öğretmenin ders anlatım kalitesini objektif olarak değerlendirmek için çok daha spesifik kriterler belirlemek gerekir. Bu haliyle, bir araştırma sorusu olmaktan çok, bir görüş veya anket sorusuna benzer.
Gördüğünüz gibi, Ayşe'nin sorusu, belirli değişkenleri olan, ölçülebilir ve aralarındaki ilişkiyi sorgulayan yapısıyla bilimsel bir araştırmaya en uygun olanıdır. Bu soru sayesinde, ders çalışma süresinin matematik başarısı üzerindeki etkisini somut verilerle inceleyebiliriz.
Cevap B seçeneğidir.
