Noktalama işaretleri nelerdir Test 2

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısa çizgi (-) farklı bir görevde kullanılmıştır?

A) Türkçe-İngilizce sözlük aldım.
B) Ankara-İstanbul seferini kaçırdık.
C) On dört- on beş yaşlarında bir çocuktu.
D) Atatürk, 1881-1938 yılları arasında yaşamıştır.

Sevgili öğrenciler, bu soruda kısa çizginin (-) farklı görevlerini anlamamız gerekiyor. Kısa çizgi, Türkçede birden fazla amaçla kullanılan önemli bir noktalama işaretidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve kısa çizginin her bir cümlede hangi görevde kullanıldığını bulalım.

• A) Türkçe-İngilizce sözlük aldım.

  Bu cümlede kısa çizgi, "Türkçe" ve "İngilizce" dillerinin birbiriyle ilişkili olduğunu, sözlüğün hem Türkçe hem de İngilizce içerdiğini veya bu iki dil arasında çeviri yaptığını belirtir. Burada bir "başlangıçtan bitişe" doğru bir aralık veya geçiş anlamı yoktur; daha çok bir ilişkiyi, karşılıklılığı veya birleşimi ifade eder. Sözlüğün kapsamını veya türünü belirtir.

• B) Ankara-İstanbul seferini kaçırdık.

  Burada kısa çizgi, "Ankara" ve "İstanbul" şehirleri arasındaki bir rotayı veya güzergahı belirtir. Yani seferin Ankara'dan başlayıp İstanbul'a gittiğini (veya tersi) ifade eder. Bir yerden bir yere olan geçişi gösterir.

• C) On dört- on beş yaşlarında bir çocuktu.

  Bu cümlede kısa çizgi, "on dört" ve "on beş" sayıları arasında bir aralığı veya yaklaşık bir değeri belirtir. Çocuğun yaşının bu iki sayı arasında olduğunu ifade eder. Bir başlangıç ve bitiş noktası arasındaki sayısal bir aralığı gösterir.

• D) Atatürk, 1881-1938 yılları arasında yaşamıştır.

  Burada kısa çizgi, "1881" ve "1938" tarihleri arasında bir zaman aralığını veya dönemi belirtir. Atatürk'ün yaşam süresinin bu iki yıl arasında olduğunu ifade eder. Bir başlangıç ve bitiş tarihi arasındaki zamansal bir aralığı gösterir.

Şimdi görevleri karşılaştıralım:

• B, C ve D seçeneklerinde kısa çizgi, bir başlangıç noktasından bir bitiş noktasına kadar olan bir aralığı, rotayı veya süreyi (yani "arasında" anlamını) ifade etmektedir.
• A seçeneğinde ise kısa çizgi, iki farklı unsurun (Türkçe ve İngilizce) birbiriyle olan ilişkisini veya bir arada bulunduğunu belirtir. Burada bir "başlangıçtan bitişe" doğru bir geçiş veya aralık anlamı yoktur; sözlüğün içeriğini veya türünü açıklar.

Bu nedenle, kısa çizginin farklı bir görevde kullanıldığı cümle A seçeneğidir.

Cevap A seçeneğidir.