Su arıtma tesislerinde fiziksel, kimyasal ve biyolojik arıtma basamakları bulunur. Kimya olmasaydı aşağıdaki kirleticilerden hangisini sudan uzaklaştırmak en zor olurdu?
A) Kum ve çakıl parçacıkları
B) Ağır metal iyonları
C) Yaprak ve dal parçaları
D) Büyük plastik atıklar
Su arıtma tesislerinde suyun temizlenmesi için farklı yöntemler kullanılır. Bu yöntemler genellikle fiziksel, kimyasal ve biyolojik olmak üzere üç ana başlık altında toplanır. Soru, kimya olmasaydı hangi kirleticinin uzaklaştırılmasının en zor olacağını soruyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kum ve çakıl parçacıkları: Bu tür kirleticiler genellikle fiziksel arıtma yöntemleriyle uzaklaştırılır. Suyun içindeki katı parçacıklar, eleklerden geçirilerek (eleme), bekletilerek dibe çökertilerek (çökeltme) veya filtrelerden geçirilerek (filtrasyon) kolayca ayrılabilir. Bu işlemler için kimyasal reaksiyonlara ihtiyaç duyulmaz.
- B) Ağır metal iyonları: Ağır metal iyonları (örneğin kurşun, cıva, kadmiyum gibi) suyun içinde çözünmüş haldedir. Yani, kum veya yaprak gibi gözle görülebilen parçacıklar değildirler. Onları sudan ayırmak için kimyasal reaksiyonlar gerekir. Örneğin, bu iyonları çökeltmek için (çözünmez hale getirip dibe indirmek) belirli kimyasallar eklenir. Ya da iyon değiştirici reçineler kullanılarak sudan uzaklaştırılırlar. Bu süreçlerin tamamı kimya bilimine dayanır. Kimya olmasaydı, çözünmüş haldeki bu iyonları fiziksel yöntemlerle (eleme, çökeltme, filtrasyon) ayırmak mümkün olmazdı. Bu nedenle, ağır metal iyonlarını uzaklaştırmak en zor olurdu.
- C) Yaprak ve dal parçaları: Bu tür büyük organik maddeler, su arıtma tesislerinin ilk aşamalarında, genellikle fiziksel elekler ve ızgaralar kullanılarak kolayca sudan ayrılır. Bu işlem için kimyasal bir müdahaleye gerek yoktur.
- D) Büyük plastik atıklar: Yaprak ve dallara benzer şekilde, büyük plastik atıklar da fiziksel eleme yöntemleriyle suyun ilk girişinde uzaklaştırılır. Bunlar da gözle görülebilen ve fiziksel olarak ayrılabilen kirleticilerdir, kimyasal işlem gerektirmezler.
Görüldüğü gibi, kum, çakıl, yaprak, dal ve büyük plastik atıklar gibi katı ve gözle görülebilen kirleticiler fiziksel yöntemlerle uzaklaştırılabilirken, suyun içinde çözünmüş halde bulunan ve gözle görülemeyen ağır metal iyonları ancak kimyasal reaksiyonlar sayesinde sudan ayrılabilir. Bu yüzden kimya olmasaydı, ağır metal iyonlarını sudan uzaklaştırmak en zor olurdu.
Cevap B seçeneğidir.
