Sevgili öğrenciler, bu soruda bir cümlenin ögelerini bulma becerimizi kullanacağız. Özellikle dolaylı tümleci (yer tamlayıcısı) nasıl bulacağımızı adım adım inceleyelim:
- Öncelikle cümlenin yüklemini (eylemini) bulalım. Cümledeki eylem "ötüyordu" kelimesidir. Bu, yapılan işi bildirir.
- Şimdi özneyi (işi yapanı) bulalım. "Ötüyordu" yüklemine "Kim ötüyordu?" diye sorduğumuzda cevabı "Kuşlar" olur. Demek ki "Kuşlar" öznedir. Bu durumda A seçeneği elenir.
- Sırada dolaylı tümleci bulmak var. Dolaylı tümleç, yükleme sorulan "Kime?", "Kimde?", "Kimden?", "Neye?", "Neyde?", "Neyden?", "Nereye?", "Nerede?", "Nereden?" sorularına cevap veren ögedir.
- Cümlemizdeki "ötüyordu" yüklemine "Nerede ötüyordu?" diye soralım. Cevabımız "ağaçların dallarında" olur. Bu kelime grubu, eylemin gerçekleştiği yeri bildirdiği için dolaylı tümleçtir. Bu durumda B seçeneği doğru cevaptır.
- Diğer seçenekleri de inceleyelim: "Neşeyle" kelimesi, "Nasıl ötüyordu?" sorusuna cevap verir. Eylemin nasıl yapıldığını bildirdiği için zarf tümlecidir. Bu durumda C seçeneği elenir.
- "Ötüyordu" kelimesi ise cümlenin yüklemidir. Bu durumda D seçeneği de elenir.
Gördüğünüz gibi, cümlenin ögelerini bulmak için doğru soruları yükleme sormak çok önemlidir. "ağaçların dallarında" kelime grubu, "Nerede?" sorusuna cevap vererek dolaylı tümleç görevini üstlenmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
