Bir bitkinin yaprak epidermisinde mikroskopla yapılan incelemede;
- Kloroplast içermeyen hücreler
- Gözenek şeklinde açıklıklar
- İki adet kloroplastça zengin hücre
yapıları gözlemlenmiştir.
Bu yapılar sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) Epidermis hücresi - Stoma - Bekçi hücresi
B) Tüy hücresi - Hidatod - Epidermis hücresi
C) Epidermis hücresi - Lentisel - Bekçi hücresi
D) Kütikula - Stoma - Epidermis hücresi
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir bitkinin yaprak epidermisinde mikroskopla yapılan bir incelemede gözlemlenen yapıları doğru bir şekilde eşleştirmemiz isteniyor. Yaprak epidermisi, bitkinin dış yüzeyini kaplayan ve bitkiyi dış etkenlerden koruyan bir dokudur. Şimdi gözlemlenen yapıları tek tek inceleyelim:
- Kloroplast içermeyen hücreler: Bitki yaprağının epidermis tabakasındaki hücrelerin büyük çoğunluğu kloroplast içermez. Bu hücreler genellikle şeffaf olup, ışığın yaprağın iç kısımlarındaki fotosentez yapan hücrelere (palizat ve sünger parankiması) ulaşmasını sağlar. Bu hücrelere epidermis hücreleri denir.
- Gözenek şeklinde açıklıklar: Yaprak epidermisinde bulunan ve gaz alışverişini (karbondioksit alımı, oksijen ve su buharı salımı) sağlayan küçük açıklıklara stoma (gözenek) denir. Bu yapılar, bitkinin terlemesini ve solunumunu düzenler.
- İki adet kloroplastça zengin hücre: Stomaları çevreleyen ve onların açılıp kapanmasını kontrol eden özel hücrelerdir. Bu hücreler, diğer epidermis hücrelerinin aksine kloroplast içerir ve fotosentez yapabilirler. Fotosentez sonucu oluşan şekerler, bu hücrelerin turgor basıncını değiştirerek stomanın açılıp kapanmasını sağlar. Bu hücrelere bekçi hücreleri denir.
Şimdi bu bilgileri seçeneklerle karşılaştıralım:
- A) Epidermis hücresi - Stoma - Bekçi hücresi:
- Kloroplast içermeyen hücreler $\rightarrow$ Epidermis hücresi (Doğru)
- Gözenek şeklinde açıklıklar $\rightarrow$ Stoma (Doğru)
- İki adet kloroplastça zengin hücre $\rightarrow$ Bekçi hücresi (Doğru)
Bu seçenek, tüm gözlemleri doğru bir şekilde eşleştirmektedir.
- B) Tüy hücresi - Hidatod - Epidermis hücresi: Tüy hücreleri (trikomlar) epidermis uzantılarıdır ancak kloroplast içermeyen ana hücreler epidermis hücreleridir. Hidatodlar, terleme yerine damlama (gutasyon) ile su atılımını sağlayan yapılardır ve stomadan farklıdır. Bu seçenek yanlıştır.
- C) Epidermis hücresi - Lentisel - Bekçi hücresi: Lentiseller, genellikle odunsu gövdelerde bulunan gaz alışverişi açıklıklarıdır, yaprak epidermisinde bulunmazlar. Bu seçenek yanlıştır.
- D) Kütikula - Stoma - Epidermis hücresi: Kütikula, epidermis hücrelerinin üzerinde bulunan mumsu bir tabakadır, bir hücre tipi değildir. Ayrıca, kloroplastça zengin hücreler epidermis hücreleri değil, bekçi hücreleridir. Bu seçenek yanlıştır.
Yukarıdaki analizlerimize göre, gözlemlenen yapıların doğru sıralaması A seçeneğinde verilmiştir.
Cevap A seçeneğidir.
