Amasya Görüşmeleri sonucunda imzalanan protokolde aşağıdaki maddelerden hangisi yer almamıştır?
A) İstanbul Hükümeti, Meclis-i Mebusan'ın toplanmasını sağlayacak
B) Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti yasal tanınacak
C) Türkiye'nin sınırları Misak-ı Milli'ye göre belirlenecek
D) İtilaf Devletleri ile barış görüşmeleri yapılacak
Sevgili öğrenciler,
Amasya Görüşmeleri, Milli Mücadele döneminin önemli dönüm noktalarından biridir. Bu görüşmeler, İstanbul Hükümeti ile Anadolu'daki Milli Mücadele hareketinin temsilcileri (Heyet-i Temsiliye) arasında bir uzlaşma zemini bulma amacı taşımıştır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek Amasya Protokolü'nde hangi maddenin yer almadığını bulalım:
- A) İstanbul Hükümeti, Meclis-i Mebusan'ın toplanmasını sağlayacak: Bu madde, Amasya Görüşmeleri'nin en temel kararlarından biriydi. Milli Mücadele'nin liderleri, milletin iradesinin temsil edildiği bir meclisin toplanmasını ve kararlarını özgürce alabilmesini istiyorlardı. İstanbul Hükümeti de bu talebi kabul etmişti. Dolayısıyla bu madde protokolde yer almıştır.
- B) Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti yasal tanınacak: Milli Mücadele'nin örgütlü gücü olan Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin İstanbul Hükümeti tarafından tanınması, Milli Mücadele hareketinin meşruiyetini artıracak önemli bir adımdı. Bu da protokolde yer alan maddelerden biriydi.
- C) Türkiye'nin sınırları Misak-ı Milli'ye göre belirlenecek: Amasya Görüşmeleri sırasında "Misak-ı Milli" terimi henüz tam olarak şekillenmemiş olsa da, görüşmelerde vatanın bütünlüğü ve bağımsızlığı ilkesi vurgulanmıştır. Misak-ı Milli, daha sonra toplanacak olan son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından ilan edilmiştir. Ancak Amasya Görüşmeleri'nin ruhunda ve Milli Mücadele'nin temel hedeflerinde vatanın bölünmez bütünlüğü ve milli sınırlar içinde bağımsızlık fikri zaten vardı. Bu madde, Misak-ı Milli'nin temel prensiplerini yansıtan bir amaç olarak görüşmelerin temelinde yer almıştır.
- D) İtilaf Devletleri ile barış görüşmeleri yapılacak: Amasya Görüşmeleri, İstanbul Hükümeti ile Heyet-i Temsiliye arasındaki iç siyasi meseleleri ve işbirliğini düzenlemeye yönelikti. Görüşmelerin amacı, İtilaf Devletleri ile yapılacak barış görüşmelerinin içeriğini veya zamanlamasını belirlemek değildi. Milli Mücadele'nin liderleri, barış görüşmelerinin ancak milletin iradesini temsil eden bir meclis tarafından onaylanması gerektiğini savunuyorlardı. Bu nedenle, İtilaf Devletleri ile doğrudan barış görüşmeleri yapılmasına dair bir madde Amasya Protokolü'nde yer almamıştır.
Bu açıklamalar ışığında, Amasya Görüşmeleri sonucunda imzalanan protokolde yer almayan madde, İtilaf Devletleri ile barış görüşmeleri yapılmasına dair olanıdır.
Cevap D seçeneğidir.
