Soru:
Isı ve sıcaklık kavramları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Isı bir enerji türüdür, sıcaklık ise bir enerji türü değildir.
B) Isının birimi kalori ($cal$) veya Joule ($J$)'dür, sıcaklığın birimi ise Santigrat derece ($°C$) veya Kelvin ($K$)'dir.
C) Isı, kalorimetre ile ölçülürken, sıcaklık termometre ile ölçülür.
D) Sıcaklık maddeler arasında aktarılabilirken, ısı maddeler arasında aktarılamaz.
Doğru Cevap: D
✍️ Çözüm:Isı ve sıcaklık, günlük hayatta sıkça karıştırılan ancak bilimsel olarak farklı anlamlara gelen iki önemli kavramdır.
- A seçeneği: Isı, maddelerin taneciklerinin sahip olduğu toplam hareket (kinetik) enerjisinin bir göstergesi olan bir enerji türüdür. Sıcak maddeden soğuk maddeye doğru aktarılır. Sıcaklık ise, maddelerin taneciklerinin ortalama hareket enerjisinin bir ölçüsüdür ve bir enerji türü değildir. Bu ifade doğrudur.
- B seçeneği: Isı bir enerji türü olduğu için birimi $cal$ (kalori) veya $J$ (Joule)'dür. Sıcaklık bir ölçü birimi olduğu için birimi $°C$ (Santigrat derece) veya $K$ (Kelvin)'dir. Bu ifade de doğrudur.
- C seçeneği: Isı, kalorimetre adı verilen özel bir araçla ölçülür. Sıcaklık ise, termometre adı verilen araçla ölçülür. Bu ifade de doğrudur.
- D seçeneği: Isı, sıcaklığı yüksek olan maddeden, sıcaklığı düşük olan maddeye doğru aktarılır. Örneğin, sıcak bir çay bardağına dokunduğunuzda, çayın ısısı elinize geçer. Sıcaklık ise bir ölçü olduğu için maddeler arasında aktarılmaz; sıcaklık farkı olduğunda ısı aktarımı gerçekleşir. Dolayısıyla, "Sıcaklık maddeler arasında aktarılabilirken, ısı maddeler arasında aktarılamaz" ifadesi yanlıştır. Tam tersi, ısı aktarılır, sıcaklık aktarılmaz.
Bu nedenle, yanlış olan ifade D seçeneğidir.
