Soru:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A) O, her zaman doğru ve dürüst bir insandı.
B) Dün akşamki toplantıda önemli kararlar alındı.
C) Gökyüzündeki bembeyaz bulutlar usulca ilerliyordu.
D) Henüz daha bu konuyu tam olarak öğrenemedim.
Doğru Cevap: D
✍️ Çözüm:Bu soruda, cümlelerdeki anlatım bozukluklarını belirlememiz istenmektedir. Özellikle gereksiz sözcük kullanımı üzerinde durulmuştur.
Her bir seçeneği inceleyelim:
- A) O, her zaman doğru ve dürüst bir insandı.
Bu cümlede "doğru" ve "dürüst" kelimeleri birbirine yakın anlamlı olsa da, "doğru insan" ve "dürüst insan" ifadeleri farklı bağlamlarda kullanılabilir ve burada bir anlatım bozukluğu oluşturmaz. Cümle dilbilgisel olarak doğrudur.
- B) Dün akşamki toplantıda önemli kararlar alındı.
Bu cümlede herhangi bir gereksiz sözcük veya anlatım bozukluğu bulunmamaktadır. Cümle anlamca ve yapıca doğrudur.
- C) Gökyüzündeki bembeyaz bulutlar usulca ilerliyordu.
Bu cümlede de herhangi bir anlatım bozukluğu yoktur. "Bembeyaz" pekiştirme sıfatıdır ve kullanımı doğrudur.
- D) Henüz daha bu konuyu tam olarak öğrenemedim.
Bu cümlede "henüz" ve "daha" kelimeleri bir arada kullanılmıştır. "Henüz" kelimesi "daha" kelimesinin anlamını zaten içermektedir (bir işin belli bir zamana kadar gerçekleşmediğini anlatır). Bu iki kelimenin birlikte kullanılması gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğuna yol açar. Cümle, "Henüz bu konuyu tam olarak öğrenemedim." veya "Daha bu konuyu tam olarak öğrenemedim." şeklinde düzeltilmelidir.
Bu nedenle, gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğu D seçeneğinde bulunmaktadır.
