Soru:
Canlıların sınıflandırılmasında kullanılan üç üst âlem (domain) sistemi, canlıları Bakteriler, Arkeler ve Ökaryotlar olarak gruplandırır. Bu üç üst âlemdeki canlıların bazı özellikleri karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Bakteriler ve Arkeler prokaryot hücre yapısına sahipken, Ökaryotlar ökaryot hücre yapısına sahiptir.
B) Bakterilerin hücre duvarı peptidoglikan içerirken, Arkelerin hücre duvarı psödopeptidoglikan içerir.
C) Ökaryot hücrelerde ribozom dışında zarla çevrili organeller bulunurken, Bakteri ve Arke hücrelerinde bu tür organeller bulunmaz.
D) Tüm üst âlemlerdeki canlılar fotosentez yapma yeteneğine sahiptir.
E) Arkeler genellikle ekstrem koşullarda yaşayabilirken, bakteriler ve ökaryotlar daha geniş bir yaşam alanı yelpazesine sahiptir.
Doğru Cevap: D
✍️ Çözüm:Açıklama:
- A seçeneği doğrudur. Bakteriler ve Arkeler, çekirdek ve zarla çevrili organelleri olmayan prokaryot hücre yapısına sahiptir. Ökaryotlar ise çekirdeği ve zarla çevrili organelleri olan ökaryot hücre yapısına sahiptir.
- B seçeneği doğrudur. Bakterilerin hücre duvarı peptidoglikan adı verilen özel bir polimerden oluşurken, Arkelerin hücre duvarı peptidoglikana benzeyen ancak farklı kimyasal yapıya sahip psödopeptidoglikandan oluşur.
- C seçeneği doğrudur. Ribozom tüm canlı hücrelerde bulunan zarsız bir organeldir. Ancak mitokondri, kloroplast, endoplazmik retikulum gibi zarla çevrili organeller sadece ökaryot hücrelerde bulunur. Bakteri ve Arke hücrelerinde bu tür organeller bulunmaz.
- D seçeneği yanlıştır. Fotosentez yeteneği tüm üst âlemlerdeki canlılarda ortak değildir. Örneğin, Ökaryotlar âlemindeki hayvanlar ve mantarlar fotosentez yapmaz. Bakteriler âleminde fotosentetik türler (siyanobakteriler) olduğu gibi, fotosentez yapmayan türler de vardır. Arkeler arasında ise bilinen fotosentetik tür bulunmamaktadır, ancak bazıları kemosentez yapar. Bu nedenle "tüm üst âlemlerdeki canlılar fotosentez yapma yeteneğine sahiptir" ifadesi yanlıştır.
- E seçeneği doğrudur. Arkeler, yüksek sıcaklık, aşırı tuzluluk veya düşük pH gibi ekstrem koşullarda yaşayabilen özelliklere sahip olmalarıyla bilinirler. Bakteriler ve ökaryotlar da çeşitli habitatlarda bulunsa da, Arkelerin bu ekstrem koşullara adaptasyonu belirgindir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
