🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

11. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 2. senaryo meb Çözümlü Sorular

Örnek 01 / 32
Soru:
Lenf dolaşımı, insan vücudunda önemli görevler üstlenen ikincil bir dolaşım sistemidir. Bu sistemin yapısı ve işleyişi hakkında verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Lenf sıvısı, kan plazmasından farklı olarak bol miktarda alyuvar ve trombosit içerir.
B) Lenf damarları, kan dolaşımındaki atardamarlarla doğrudan bağlantılıdır ve yüksek basınca sahiptir.
C) Sindirim sisteminden emilen tüm besin maddeleri, lenf yoluyla kan dolaşımına katılır.
D) Lenf dolaşımının temel görevlerinden biri, doku sıvısının fazlasını kan dolaşımına geri kazandırmak ve bağışıklıkta rol oynamaktır.
E) Lenf sıvısının damar içinde tek yönlü akışını sağlayan ana mekanizma, kalp kasının güçlü pompalamasıdır.
Doğru Cevap: D

✍️ Çözüm:

Lenf dolaşımı ile ilgili verilen ifadeleri tek tek inceleyelim:


A) Lenf sıvısı, kan plazmasından farklı olarak bol miktarda alyuvar ve trombosit içerir.
Bu ifade yanlıştır. Lenf sıvısı, kan plazmasına benzer bir bileşime sahip olmakla birlikte, alyuvar (eritrosit) ve trombosit içermez. Bu nedenle lenf sıvısı renksiz veya hafif sarımsı bir görünüme sahiptir. Bağışıklık hücrelerinden lenfositleri içerir.


B) Lenf damarları, kan dolaşımındaki atardamarlarla doğrudan bağlantılıdır ve yüksek basınca sahiptir.
Bu ifade yanlıştır. Lenf damarları, kan dolaşımındaki atardamarlarla doğrudan bağlantılı değildir. Doku kılcallarından sızan sıvıyı toplayan, kör uçlu lenf kılcallarıyla başlar. Lenf damarlarındaki basınç, kan damarlarındaki, özellikle atardamarlardaki basınca göre çok daha düşüktür.


C) Sindirim sisteminden emilen tüm besin maddeleri, lenf yoluyla kan dolaşımına katılır.
Bu ifade yanlıştır. Sindirim sisteminden emilen besin maddelerinin büyük bir kısmı (glikoz, amino asitler, su, mineraller ve suda çözünen vitaminler) doğrudan kılcallara geçerek kapı toplardamarı yoluyla karaciğere taşınır. Lenf yoluyla taşınan temel besin maddeleri ise yağlar ve yağda çözünen vitaminlerdir ($A$, $D$, $E$, $K$).


D) Lenf dolaşımının temel görevlerinden biri, doku sıvısının fazlasını kan dolaşımına geri kazandırmak ve bağışıklıkta rol oynamaktır.
Bu ifade doğrudur. Lenf dolaşımının başlıca görevleri şunlardır:

  • Doku sıvısının fazlasını toplayarak kan dolaşımına geri kazandırmak ve bu sayede ödem oluşumunu engellemek.
  • Sindirim sisteminden emilen yağları ve yağda çözünen vitaminleri kan dolaşımına taşımak.
  • Lenf düğümlerinde üretilen lenfositler aracılığıyla vücudun bağışıklık sisteminde önemli rol oynamak, mikroplara ve yabancı maddelere karşı savunma sağlamak.


E) Lenf sıvısının damar içinde tek yönlü akışını sağlayan ana mekanizma, kalp kasının güçlü pompalamasıdır.
Bu ifade yanlıştır. Lenf dolaşımının kendine ait bir pompası (kalp gibi) yoktur. Lenf sıvısının tek yönlü akışı, lenf damarlarındaki tek yönlü kapakçıklar, iskelet kaslarının kasılması, solunum hareketleri ve lenf damarlarının kendi düz kaslarının ritmik kasılması gibi faktörlerle sağlanır.


Bu nedenle doğru ifade D seçeneğinde verilmiştir.