Soru:
15. yüzyıl-17. yüzyıl felsefesi, Orta Çağ felsefesinden farklı olarak, insanı ve doğayı merkeze alan yeni bir düşünce dönemini başlatmıştır. Bu dönemde bilimsel yöntemler gelişmiş, kilisenin dogmatik düşüncesi sorgulanmış ve felsefe, dinin etkisinden kısmen kurtularak özerk bir alan kazanmaya başlamıştır.
Aşağıdakilerden hangisi, bu dönemin felsefi özelliklerinden biri değildir?
A) Akıl ve deneyime dayalı bilgi arayışının ön plana çıkması
B) Bilimsel bilginin otorite olarak kabul edilmesi ve yaygınlaşması
C) İnsanın bireysel yeteneklerine ve yaratıcılığına verilen önemin artması
D) Felsefenin temel konularının tamamen teolojiye bağımlı hale gelmesi
E) Doğa olaylarının mekanik nedenlerle açıklanmaya çalışılması
Doğru Cevap: D
✍️ Çözüm:15. yüzyıl-17. yüzyıl felsefesi, Rönesans ve Reform hareketlerinin etkisiyle Orta Çağ düşüncesinden köklü bir kopuşu temsil eder. Bu dönemde:
- A seçeneği: Akıl ve deneyime dayalı bilgi arayışı (rasyonalizm ve empirizm akımlarıyla) ön plana çıkmıştır. Bilimsel devrimin temelleri atılmıştır.
- B seçeneği: Kopernik, Galileo, Kepler ve Newton gibi bilim insanlarının çalışmalarıyla bilimsel bilgi, kilisenin dogmatik açıklamalarına karşı yeni bir otorite haline gelmeye başlamıştır.
- C seçeneği: Hümanizm akımıyla birlikte insan, merkeze alınmış, insanın bireysel yetenekleri, yaratıcılığı ve potansiyeli yüceltilmiştir.
- E seçeneği: Doğa felsefesi gelişmiş, doğa olayları artık tanrısal müdahalelerle değil, gözlem ve deneye dayalı mekanik nedenlerle açıklanmaya çalışılmıştır. Bu, modern bilimin doğuşudur.
D seçeneği ise, "Felsefenin temel konularının tamamen teolojiye bağımlı hale gelmesi" ifadesi, Orta Çağ felsefesinin bir özelliğidir. Oysa 15-17. yüzyıl felsefesi, teolojinin felsefe üzerindeki mutlak etkisini kırmayı ve felsefeyi özerkleştirmeyi hedeflemiştir. Bu dönemde felsefe, dinin etkisinden kısmen kurtularak kendi bilgi alanını oluşturmaya başlamıştır. Dolayısıyla bu ifade, dönemin felsefi özelliklerinden biri değildir.
