Mol kavramı, kimyada atomlar, moleküller ve iyonlar gibi çok küçük parçacıkları saymak ve ölçmek için kullanılan temel bir birimdir. Günlük hayatta kullandığımız "düzine" veya "desta" gibi, kimyacılar da belirli sayıda parçacığı ifade etmek için "mol"ü kullanır.
Mol, 6.022 x 10²³ tane (Avogadro sayısı) parçacık içeren madde miktarına denir. Bu sayıya İtalyan bilim insanı Amedeo Avogadro'nun anısına Avogadro sayısı denir ve kısaca Nᴀ ile gösterilir.
Tıpkı bir düzine yumurtanın 12 tane yumurta anlamına gelmesi gibi, 1 mol herhangi bir maddenin 6.022 x 10²³ tane taneciği (atom, molekül, iyon vb.) anlamına gelir.
Bir mol maddenin gram cinsinden kütlesine mol kütlesi veya molar kütle denir. Mol kütlesi, elementlerin periyodik tablodaki atom kütleleri kullanılarak hesaplanır ve birimi g/mol'dür.
Örneğin, Karbon (C) atomunun atom kütlesi 12'dir. Bu, 1 mol Karbon atomunun kütlesinin 12 gram olduğu anlamına gelir.
Mol kavramı, kimyasal hesaplamalarda sıklıkla kullanılır. Temel mol hesaplamaları şunlardır:
Bir maddenin mol sayısını (n) bulmak için aşağıdaki formüller kullanılır:
Soru: 36 gram su (H₂O) kaç moldür? (H: 1 g/mol, O: 16 g/mol)
Çözüm:
Cevap: 36 gram su, 2 moldür.
Mol kavramı, kimyasal reaksiyonları anlamak ve hesaplamak için hayati öneme sahiptir. Bir kimyasal tepkimede hangi maddeden ne kadar kullanılması gerektiğini, ne kadar ürün oluşacağını mol kavramı sayesinde belirleyebiliriz. Bu da kimyasal üretimden, laboratuvar deneylerine kadar birçok alanda işimizi kolaylaştırır.