Floemdeki şeker konsantrasyonu yapraklarda 0,3 M, köklerde ise 0,1 M olarak ölçülmüştür. Bu durumda;
I. Kaynak hücrelerde osmotik basınç daha yüksektir
II. Kökler şeker için havuz görevi görür
III. Su ksilemden floeme geçiş yapar
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruyu çözmek için bitkilerdeki madde taşınımı, özellikle floemdeki şeker taşınımı mekanizmasını (basınç-akış hipotezi) anlamamız gerekiyor. Adım adım inceleyelim:
- Floemdeki Şeker Konsantrasyonları: Soruda bize yapraklarda (kaynak bölgesi) şeker konsantrasyonunun $0,3 \text{ M}$, köklerde (havuz bölgesi) ise $0,1 \text{ M}$ olduğu bilgisi verilmiş. Bu, şekerin yapraklardan köklere doğru taşındığını gösteren önemli bir ipucudur.
- I. İfadeyi Değerlendirelim: "Kaynak hücrelerde osmotik basınç daha yüksektir"
- Osmotik basınç, bir çözeltideki çözünen madde miktarı ile doğru orantılıdır. Çözünen madde konsantrasyonu ne kadar yüksekse, osmotik basınç da o kadar yüksek olur.
- Yapraklardaki şeker konsantrasyonu ($0,3 \text{ M}$), köklerdeki şeker konsantrasyonundan ($0,1 \text{ M}$) daha yüksektir.
- Bu durumda, yapraklardaki (kaynak) floem hücrelerinde osmotik basınç, köklerdeki (havuz) floem hücrelerinden daha yüksek olacaktır.
- Bu nedenle, I. ifade doğrudur.
- II. İfadeyi Değerlendirelim: "Kökler şeker için havuz görevi görür"
- Bitkilerde "kaynak" bölgeler, şekerin üretildiği (fotosentez yapan yapraklar) veya depolandığı ve floeme yüklendiği yerlerdir.
- "Havuz" bölgeler ise, şekerin tüketildiği (büyüme için) veya depolandığı (nişasta olarak) ve floemden boşaltıldığı yerlerdir. Kökler, genellikle büyüme ve depolama için şekere ihtiyaç duyan havuz organlardır.
- Soruda verilen konsantrasyon farkı da (yapraklarda yüksek, köklerde düşük), şekerin yapraklardan köklere taşındığını ve köklerin şekeri kullandığını veya depoladığını gösterir.
- Bu nedenle, II. ifade doğrudur.
- III. İfadeyi Değerlendirelim: "Su ksilemden floeme geçiş yapar"
- Floemdeki şeker konsantrasyonu, özellikle kaynak bölgesinde (yapraklarda) yüksek olduğunda, bu durum çevredeki ksilemden (bitkinin su taşıma dokusu) suyun ozmoz yoluyla floem borularına çekilmesine neden olur.
- Suyun floeme girişi, floemde turgor basıncını artırır ve bu basınç, şekerli çözeltinin kaynaktan havuza doğru akışını sağlar.
- Bu mekanizma, basınç-akış hipotezinin temelini oluşturur.
- Bu nedenle, III. ifade doğrudur.
Sonuç olarak, verilen üç ifade de doğrudur.
Cevap D seçeneğidir.
