Bir izohips haritasında kıyı çizgisinin dik ve yüksek bir falezle sonlandığı bölgede, eş yükselti eğrileri nasıl bir özellik gösterir?
A) Kıyıdan içeriye doğru "V" şeklinde girinti yapar
B) Kıyı boyunca birbirine paralel ve sıkı dizilir
C) Kıyı çizgisine dik ve denize doğru çıkıntı yapar
D) Kıyıda geniş ve düz alanlar oluşturur
Sevgili öğrenciler, izohips haritaları yeryüzü şekillerini anlamamız için çok önemli araçlardır. Bu soruyu çözmek için izohips eğrilerinin temel özelliklerini ve yeryüzü şekilleriyle ilişkisini iyi kavramamız gerekiyor.
- İzohips Eğrileri ve Eğim İlişkisi: İzohips haritalarında eş yükselti eğrileri, aynı yükseltiye sahip noktaları birleştiren çizgilerdir. Bu eğrilerin birbirine yakın veya uzak olması, arazinin eğimini gösterir.
- Sıkı Dizilmiş Eğriler = Dik Eğim: Eğer eş yükselti eğrileri birbirine çok yakın ve sıkı bir şekilde dizilmişse, o bölgedeki eğim çok fazladır. Yani arazi diktir.
- Seyrek Dizilmiş Eğriler = Az Eğim: Eğer eş yükselti eğrileri birbirine uzak ve seyrek bir şekilde dizilmişse, o bölgedeki eğim azdır. Yani arazi düz veya hafif eğimlidir.
- Falez Nedir?: Soru metninde bahsedilen "dik ve yüksek bir falez", denize doğru uzanan, çok yüksek ve eğimi fazla olan bir kıyı yamacıdır. Falezler, dalgaların aşındırmasıyla oluşur ve genellikle denize dik inen duvar gibi bir görünüme sahiptir.
- Falez ve İzohips Eğrileri: Bir falez bölgesinde, kıyı çizgisinden hemen sonra yükselti çok hızlı bir şekilde artar. Bu da demektir ki, çok kısa bir yatay mesafede büyük bir yükselti farkı vardır. İzohips haritasında bu durum, eş yükselti eğrilerinin kıyı çizgisine paralel bir şekilde, birbirine çok yakın ve sıkıca dizilmesiyle gösterilir. Bu sıkı diziliş, falezdeki dik eğimi temsil eder.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Kıyıdan içeriye doğru "V" şeklinde girinti yapar: Bu durum, genellikle bir akarsu vadisinin veya bir koyun denize döküldüğü yerlerde görülür. Akarsu vadilerinde "V" şekli, akarsuyun aktığı yöne doğru sivrilir. Falez için doğru bir ifade değildir.
- B) Kıyı boyunca birbirine paralel ve sıkı dizilir: Bu ifade, dik ve yüksek bir falez için tam olarak doğru bir tanımlamadır. Eğrilerin sıkı olması dikliği, paralel olması ise falez hattının genel doğrultusunu ve homojenliğini gösterir.
- C) Kıyı çizgisine dik ve denize doğru çıkıntı yapar: Bu durum, bir burun veya yarımada gibi denize doğru uzanan bir kara parçasını ifade eder. Falez hattının genel özelliğini yansıtmaz.
- D) Kıyıda geniş ve düz alanlar oluşturur: Bu durum, eğimin çok az olduğu veya hiç olmadığı, geniş kıyı ovaları veya plajlar gibi yerlerde görülür. İzohips eğrileri bu tür yerlerde çok seyrek veya hiç bulunmaz. Falez için tam tersi bir durumdur.
Bu bilgiler ışığında, dik ve yüksek bir falez, izohips haritasında kıyı boyunca birbirine paralel ve sıkı dizilmiş eş yükselti eğrileriyle gösterilir.
Cevap B seçeneğidir.
