Türk İslam coğrafyacıları ve katkıları Test 2

Pîrî Reis'in 1513 tarihli dünya haritası hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Amerika kıtasının en doğru çizimini içeren ilk haritadır
B) Kristof Kolomb'un kayıp haritasından yararlanılarak çizilmiştir
C) Afrika'nın güneyinden dolaşarak Hindistan'a ulaşan deniz yolunu göstermektedir
D) Osmanlı donanmasının Akdeniz'deki seferleri için hazırlanmıştır

• Pîrî Reis'in 1513 tarihli dünya haritası, coğrafya tarihi açısından son derece önemli bir belgedir. Bu harita, o dönemdeki dünya bilgisini bir araya getiren ve özellikle Amerika kıtasının erken dönem çizimlerini içeren nadir eserlerden biridir.
• Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
• A) Amerika kıtasının en doğru çizimini içeren ilk haritadır: Bu ifade yanlıştır. Pîrî Reis'in haritası, Amerika kıtasını gösteren önemli erken dönem haritalarından biri olsa da, "en doğru" veya "ilk" değildir. Harita, o dönemdeki bilgilere göre oldukça ileri olsa da, özellikle Güney Amerika'nın bazı kısımları ve Antarktika olduğu düşünülen bölgeler hakkında spekülatif çizimler içerir. Amerika'yı gösteren daha eski haritalar da mevcuttur (örneğin Juan de la Cosa'nın 1500 tarihli haritası).
• B) Kristof Kolomb'un kayıp haritasından yararlanılarak çizilmiştir: Bu ifade doğrudur. Pîrî Reis, haritasının kenar notlarında, Kristof Kolomb'un Amerika'ya yaptığı seyahatler sırasında çizdiği ve günümüze ulaşamamış olan bir haritadan faydalandığını açıkça belirtmiştir. Bu, Pîrî Reis haritasını özellikle değerli kılan ve tarihçiler arasında büyük ilgi uyandıran en önemli özelliklerinden biridir.
• C) Afrika'nın güneyinden dolaşarak Hindistan'a ulaşan deniz yolunu göstermektedir: Bu ifade yanlıştır. Bu deniz yolu (Ümit Burnu yolu) 1513'ten önce Portekizliler tarafından keşfedilmiş ve kullanılıyordu. Pîrî Reis'in haritası genel bir dünya haritası olduğu için bu yolu da içerebilir, ancak haritanın asıl ünü ve önemi, Amerika kıtasını gösteren detaylar ve Kolomb'un haritasından yararlanma iddiasıdır. Bu, haritanın temel özelliği değildir.
• D) Osmanlı donanmasının Akdeniz'deki seferleri için hazırlanmıştır: Bu ifade yanlıştır. Pîrî Reis bir Osmanlı amirali ve haritacısıydı, ancak 1513 tarihli dünya haritası, Akdeniz'deki belirli seferler için hazırlanmış taktik bir harita değildir. Bu harita, daha çok o dönemdeki coğrafi bilgileri bir araya getiren ve yeni keşifleri gösteren genel bir dünya haritasıdır. Osmanlı donanmasının Akdeniz seferleri için daha çok "Kitab-ı Bahriye" gibi detaylı kılavuzlar ve portolan haritalar kullanılmıştır.

Cevap B seçeneğidir.