İdrisî'nin "Nüzhetü'l-Müştâk" adlı eseri ve Roger'ın Tablosu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Eser sadece Arap coğrafyasını konu almaktadır
B) Sicilya Kralı II. Roger'ın desteğiyle hazırlanmıştır
C) Pusulanın ilk kullanıldığı eserdir
D) Osmanlı coğrafyacıları tarafından temel kaynak olarak kullanılmıştır
İdrisî'nin "Nüzhetü'l-Müştâk fî İhtirâkı'l-Âfâk" (Ufukları Aşma Meraklısının Eğlencesi) adlı eseri, Orta Çağ İslam coğrafyasının en önemli ve kapsamlı eserlerinden biridir. Batı dünyasında ise "Roger'ın Kitabı" veya "Tabula Rogeriana" olarak da bilinir. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Eser sadece Arap coğrafyasını konu almaktadır
Bu ifade yanlıştır. İdrisî'nin eseri, bilinen dünyanın büyük bir bölümünü, yani Avrupa, Asya ve Afrika'nın önemli kısımlarını kapsayan, dönemi için oldukça detaylı ve kapsamlı bir dünya coğrafyasıdır. Sadece Arap coğrafyasıyla sınırlı kalmamıştır.
- B) Sicilya Kralı II. Roger'ın desteğiyle hazırlanmıştır
Bu ifade doğrudur. İdrisî, 12. yüzyılda Sicilya'da yaşamış ve Norman Kralı II. Roger'ın sarayında çalışmıştır. Kral Roger, İdrisî'ye bu anıtsal coğrafya eserini hazırlaması için büyük bir destek sağlamış, hatta dünyanın farklı yerlerinden bilgi toplayacak gezginler ve haritacılar görevlendirmiştir. Eserin diğer adı olan "Roger'ın Kitabı" da bu iş birliğinden gelmektedir.
- C) Pusulanın ilk kullanıldığı eserdir
Bu ifade yanlıştır. Pusula, İdrisî'nin yaşadığı dönemden çok daha önce Çin'de icat edilmiş ve İslam dünyasında da 10. yüzyıldan itibaren denizcilikte kullanıldığına dair kanıtlar bulunmaktadır. İdrisî'nin eseri bir coğrafya ve haritacılık kitabı olup, pusulanın icadı veya ilk kullanımıyla ilgili değildir.
- D) Osmanlı coğrafyacıları tarafından temel kaynak olarak kullanılmıştır
Bu ifade yanlıştır. İdrisî'nin eseri Orta Çağ İslam coğrafyası için önemli bir kilometre taşı olsa da, Osmanlı coğrafyacıları daha çok kendi dönemlerinin bilgi birikimini ve farklı kaynakları kullanmışlardır. Örneğin, Piri Reis'in "Kitab-ı Bahriye"si gibi eserler, Osmanlı denizcilik ve coğrafya geleneğinin önemli ürünleridir. İdrisî'nin eseri doğrudan bir "temel kaynak" olmaktan ziyade, genel İslam coğrafya mirasının değerli bir parçasıdır.
Cevap B seçeneğidir.
