Bir gölde yaşayan alglerin aşırı çoğalması sonucu suyun oksijen miktarı azalmakta ve balık ölümleri görülmektedir.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Su sıcaklığının artması
B) Ayrıştırıcıların oksijen tüketmesi
C) Balıkların oksijen solunumu yapması
D) Alglerin fotosentez yapmaması
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir gölde alglerin aşırı çoğalmasının (alg patlaması) suyun oksijen miktarını nasıl azalttığını ve balık ölümlerine yol açtığını anlamamız isteniyor. Hadi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Su sıcaklığının artması: Su sıcaklığının artması, suda çözünmüş oksijen miktarını azaltabilir ve balıklar için stres yaratabilir. Ancak soruda verilen temel neden "alglerin aşırı çoğalması"dır. Alg çoğalması doğrudan su sıcaklığını aşırı derecede artırmaz; bu daha çok ikincil bir etki veya ayrı bir faktör olabilir. Dolayısıyla, alg çoğalmasına bağlı oksijen azalmasının ana nedeni bu değildir.
- B) Ayrıştırıcıların oksijen tüketmesi: Algler aşırı çoğaldığında, bir süre sonra ölmeye başlarlar ve gölün dibine çökerler. Bu ölü algler, ayrıştırıcı bakteriler ve mantarlar gibi mikroorganizmalar için bol miktarda organik madde kaynağı oluşturur. Ayrıştırıcılar, bu organik maddeleri parçalarken (solunum yaparak) sudaki çözünmüş oksijeni yoğun bir şekilde tüketirler. Özellikle geceleri alglerin de solunum yapması ve ayrıştırıcıların sürekli oksijen tüketimi birleştiğinde, sudaki oksijen seviyesi kritik derecede düşer. Bu durum, balıkların solunum yapamamasına ve ölmesine neden olan temel mekanizmadır.
- C) Balıkların oksijen solunumu yapması: Balıklar her zaman oksijen solunumu yaparlar. Ancak balıkların normal solunumu, sudaki oksijenin "aşırı çoğalan algler" nedeniyle azalmasının ana nedeni değildir. Aksine, balıklar oksijen azaldığı için ölen canlılardır.
- D) Alglerin fotosentez yapmaması: Algler, bitkiler gibi fotosentez yaparak oksijen üretirler. Alglerin aşırı çoğalması zaten fotosentez yapabildikleri anlamına gelir. Gündüzleri oksijen üretirler, ancak geceleri kendileri de solunum yaparak oksijen tüketirler. Ancak alg patlaması sonrası asıl büyük oksijen tüketimi, ölen alglerin ayrıştırılması sırasında gerçekleşir. Alglerin fotosentez yapmaması gibi bir durum söz konusu değildir; olsaydı zaten çoğalamazlardı.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, alglerin aşırı çoğalması sonucu ölen alglerin ayrıştırılması sırasında ayrıştırıcıların yoğun oksijen tüketimi, sudaki oksijen miktarının azalmasının ve balık ölümlerinin temel nedenidir.
Cevap B seçeneğidir.
