Aşağıdaki büyüklük çiftlerinden hangisinde her iki büyüklük de skalerdir?
A) İvme - Hız
B) Elektrik alan - Manyetik alan
C) Sıcaklık - Özkütle
D) Moment - Açısal hız
Fizikte büyüklükler, sahip oldukları özelliklere göre iki ana kategoriye ayrılır: Skaler büyüklükler ve Vektörel büyüklükler.
- Skaler büyüklükler: Sadece büyüklük ve birim ile ifade edilebilen, yönü olmayan fiziksel büyüklüklerdir. Örneğin, kütle, zaman, sıcaklık, enerji, hacim, özkütle, sürat.
- Vektörel büyüklükler: Hem büyüklük, hem birim, hem de yön ile ifade edilmesi gereken fiziksel büyüklüklerdir. Örneğin, kuvvet, hız, ivme, yer değiştirme, ağırlık, elektrik alan, manyetik alan, moment (tork), açısal hız.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İvme - Hız:
- İvme: Birim zamandaki hız değişimi olup, hem büyüklüğü hem de yönü vardır. Dolayısıyla vektörel bir büyüklüktür.
- Hız: Birim zamandaki yer değiştirme olup, hem büyüklüğü hem de yönü vardır. Dolayısıyla vektörel bir büyüklüktür.
- Bu seçenekteki her iki büyüklük de vektöreldir.
- B) Elektrik alan - Manyetik alan:
- Elektrik alan: Birim yüke etki eden kuvveti ifade eder ve hem büyüklüğü hem de yönü vardır. Dolayısıyla vektörel bir büyüklüktür.
- Manyetik alan: Manyetik kuvvetlerin etkisini gösteren bir alan olup, hem büyüklüğü hem de yönü vardır. Dolayısıyla vektörel bir büyülüktür.
- Bu seçenekteki her iki büyüklük de vektöreldir.
- C) Sıcaklık - Özkütle:
- Sıcaklık: Bir maddenin ortalama kinetik enerjisinin bir ölçüsüdür ve sadece büyüklüğü vardır, yönü yoktur. Dolayısıyla skaler bir büyüklüktür.
- Özkütle: Birim hacimdeki madde miktarını (kütleyi) ifade eder ve sadece büyüklüğü vardır, yönü yoktur. Dolayısıyla skaler bir büyüklüktür.
- Bu seçenekteki her iki büyüklük de skalerdir.
- D) Moment - Açısal hız:
- Moment (Tork): Bir cisme etki eden kuvvetin döndürme etkisini ifade eder ve hem büyüklüğü hem de yönü vardır (dönme ekseni yönünde). Dolayısıyla vektörel bir büyüklüktür.
- Açısal hız: Bir cismin birim zamandaki açısal yer değiştirmesini ifade eder ve hem büyüklüğü hem de yönü vardır (dönme ekseni yönünde). Dolayısıyla vektörel bir büyüklüktür.
- Bu seçenekteki her iki büyüklük de vektöreldir.
Yukarıdaki analizlere göre, her iki büyüklüğün de skaler olduğu çift C seçeneğinde verilmiştir.
Cevap C seçeneğidir.
