Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle hidrokarbon sınıflarını ve adlandırma kurallarını hatırlamamız gerekiyor. Soruda bize alkenlerin tanımı verilmiş: "Yapısında çift bağ içeren hidrokarbonlara alken denir." Bu bilgi, soruyu çözmemiz için anahtar noktamızdır.
- Alkenler: Yapılarında en az bir karbon-karbon çift bağı ($C=C$) bulunduran doymamış hidrokarbonlardır. Genel formülleri $C_nH_{2n}$'dir. Adlandırmalarında karbon sayısını belirten ön eke "-en" son eki getirilir.
- Alkanlar: Yapılarında sadece tekli bağ ($C-C$) bulunduran doymuş hidrokarbonlardır. Genel formülleri $C_nH_{2n+2}$'dir. Adlandırmalarında "-an" son eki kullanılır.
- Alkinler: Yapılarında en az bir karbon-karbon üçlü bağı ($C \equiv C$) bulunduran doymamış hidrokarbonlardır. Genel formülleri $C_nH_{2n-2}$'dir. Adlandırmalarında "-in" son eki kullanılır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Eten: "Et-" iki karbon atomu olduğunu, "-en" ise çift bağ içerdiğini gösterir. Yani eten, iki karbonlu bir alkendir ($C_2H_4$). Bu bir alkendir.
- B) Propen: "Prop-" üç karbon atomu olduğunu, "-en" ise çift bağ içerdiğini gösterir. Yani propen, üç karbonlu bir alkendir ($C_3H_6$). Bu da bir alkendir.
- C) Bütin: "Büt-" dört karbon atomu olduğunu gösterir. Ancak "-in" son eki, bileşiğin yapısında üçlü bağ ($C \equiv C$) bulunduğunu ifade eder. Üçlü bağ içeren hidrokarbonlara "alkin" denir. Bu nedenle bütin, bir alkin olup bir alken değildir ($C_4H_6$).
- D) 2-penten: "Pent-" beş karbon atomu olduğunu, "-en" ise çift bağ içerdiğini gösterir. "2-" ise çift bağın ikinci karbon atomundan sonra başladığını belirtir. Yani 2-penten, beş karbonlu bir alkendir ($C_5H_{10}$). Bu da bir alkendir.
Görüldüğü gibi, A, B ve D seçeneklerindeki bileşikler çift bağ içerdiği için birer alkendir. Ancak C seçeneğindeki "Bütin", üçlü bağ içerdiği için bir alkindir ve alken tanımına uymaz.
Cevap C seçeneğidir.
