Sevgili öğrenciler, Fehling testi, indirgeyici şekerleri (örneğin glikoz, fruktoz) ve aldehitleri tespit etmek için kullanılan önemli bir kimyasal testtir. Bu testin temelini, bakır iyonlarının indirgenmesi oluşturur.
- Fehling Testinin Amacı: Fehling çözeltisi, genellikle aldehit grubu içeren bileşikleri (indirgeyici şekerler gibi) tespit etmek için kullanılır. Bu bileşikler, kendileri yükseltgenirken, Fehling çözeltisindeki bakır(II) iyonlarını indirgerler.
- Fehling Çözeltisinin Bileşimi: Fehling çözeltisi, bakır(II) sülfat ($CuSO_4$) ve sodyum potasyum tartarat (Rochelle tuzu) içeren alkali bir çözeltidir. Bakır(II) iyonları ($Cu^{2+}$), tartarat iyonları ile kompleks oluşturarak çözeltiye karakteristik mavi rengini verir ve bakır(II) hidroksit ($Cu(OH)_2$) çökmesini engeller.
- Pozitif Sonuç Durumu: Test edilen madde bir indirgeyici ajan (örneğin bir aldehit veya indirgeyici şeker) ise, bu madde Fehling çözeltisindeki bakır(II) iyonlarını ($Cu^{2+}$) indirger. Bakır(II) iyonları, bakır(I) iyonlarına ($Cu^{+}$) dönüşür.
- Kırmızı Çökeltinin Oluşumu: İndirgenme sonucunda oluşan bakır(I) iyonları, çözeltideki hidroksit iyonları ile birleşerek bakır(I) oksit ($Cu_2O$) şeklinde kırmızı-turuncu bir çökelti oluşturur. Bu çökelti, testin pozitif olduğunu gösteren belirgin bir işarettir.
- Kimyasal Denklem (Basitleştirilmiş):
- $R-CHO$ (Aldehit) + $2Cu^{2+}$ (Mavi) + $5OH^{-}$ $\rightarrow$ $R-COO^{-}$ (Karboksilat) + $Cu_2O$ (Kırmızı çökelti) + $3H_2O$
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) $CuO$ (Bakır(II) oksit): Siyah renkli bir katıdır ve Fehling testinde pozitif sonuç olarak gözlenmez.
- B) $Cu(OH)_2$ (Bakır(II) hidroksit): Mavi renkli bir çökeltidir ve Fehling çözeltisi hazırlanırken tartarat iyonları tarafından oluşumu engellenir. Pozitif sonuç değildir.
- C) $Cu_2O$ (Bakır(I) oksit): Kırmızı-turuncu renkli bir çökeltidir ve Fehling testinde indirgenme sonucu oluşan pozitif işarettir.
- D) $CuSO_4$ (Bakır(II) sülfat): Fehling çözeltisinin başlangıçtaki bakır kaynağıdır ve çözeltiye mavi rengini verir. Çökelti olarak gözlenmez.
Bu nedenle, Fehling testinde pozitif sonuç olarak gözlemlenen kırmızı çökeltinin kimyasal formülü bakır(I) oksit olan $Cu_2O$'dur.
Cevap C seçeneğidir.
