Bir elektrik devresinde iletken telin yerine plastik bir çubuk kullanılırsa aşağıdakilerden hangisi gözlemlenir?
A) Ampul daha parlak yanarSevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için elektrik devrelerinin temel prensiplerini ve malzemelerin elektrik akımını iletme özelliklerini hatırlayalım.
Bir elektrik devresinin çalışabilmesi, yani ampulün yanabilmesi için elektrik akımının kaynaktan (pil) başlayıp tüm devre elemanlarından (ampul, anahtar vb.) geçerek tekrar kaynağa kesintisiz bir şekilde dönebilmesi gerekir. Buna "kapalı devre" denir. Akımın bu döngüyü tamamlayabilmesi için devredeki tüm bağlantıların elektrik akımını ileten malzemelerden yapılmış olması zorunludur.
Maddeler, elektrik akımını iletme yeteneklerine göre iki ana gruba ayrılır:
Soruya göre, elektrik devresinde iletken telin yerine plastik bir çubuk kullanılıyor. Plastik, elektrik akımını iletmeyen, yani bir yalıtkan maddedir.
Eğer devrede elektrik akımını ileten tel yerine yalıtkan bir plastik çubuk kullanılırsa, elektrik akımı bu plastik çubuktan geçemez. Bu durum, devrede bir kopukluk yaratır ve devre "açık devre" haline gelir. Açık devrede elektrik akımının döngüsü tamamlanamaz.
Elektrik akımı devrede akamadığı ve ampulden geçemediği için ampul ışık veremez. Ampulün ışık vermesi için üzerinden elektrik akımı geçmesi şarttır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
A) Ampul daha parlak yanar: Akım geçmediği için ampul hiç yanmaz, dolayısıyla daha parlak yanması mümkün değildir.
B) Devreden akım geçer: Plastik yalıtkan bir malzeme olduğu için elektrik akımının geçişine izin vermez. Bu nedenle devreden akım geçmez.
C) Ampul ışık vermez: Devreden akım geçmediği için ampulün çalışması ve ışık vermesi imkansızdır. Bu doğru bir gözlemdir.
D) Pil daha çabuk biter: Akım geçmediği için pilin enerjisi harcanmaz. Aksine, pilin ömrü normalden daha uzun olur (çünkü kullanılmıyor ve enerji tüketimi yok).
Bu adımları takip ettiğimizde, plastik çubuğun akımı iletmeyeceğini ve dolayısıyla ampulün ışık vermeyeceğini anlarız.
Cevap C seçeneğidir.