Gıdalardaki kimyasal maddeler (Katkı maddeleri, koruyucular) Test 2

Gıda katkı maddeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Tüm katkı maddeleri yapay olarak sentezlenir
B) Katkı maddeleri sadece gıdanın raf ömrünü uzatmak için kullanılır
C) Katkı maddelerinin kullanım miktarları ve çeşitleri yasal düzenlemelerle kontrol edilir
D) Katkı maddeleri gıdaların besin değerini önemli ölçüde artırır

Gıda katkı maddeleri, gıdaların kalitesini, raf ömrünü, görünümünü, tadını veya dokusunu iyileştirmek amacıyla kullanılan maddelerdir. Ancak bu maddelerin kullanımı belirli kurallara tabidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Tüm katkı maddeleri yapay olarak sentezlenir

  Bu ifade doğru değildir. Gıda katkı maddelerinin bir kısmı doğal kaynaklardan elde edilir (örneğin, C vitamini (askorbik asit), karoten gibi doğal renklendiriciler, tuz, sirke). Bir kısmı doğala özdeş, bir kısmı ise yapay olarak sentezlenir. Dolayısıyla "tüm" kelimesi bu seçeneği yanlış kılar.

• B) Katkı maddeleri sadece gıdanın raf ömrünü uzatmak için kullanılır

  Bu ifade de doğru değildir. Katkı maddelerinin birçok farklı işlevi vardır. Raf ömrünü uzatmak (koruyucular) önemli bir işlev olsa da, gıdalara renk vermek (renklendiriciler), lezzetini artırmak (lezzet artırıcılar), kıvamını düzenlemek (kıvam artırıcılar, emülgatörler), oksidasyonu önlemek (antioksidanlar) gibi başka amaçlarla da kullanılırlar. "Sadece" kelimesi bu seçeneği yanlış yapar.

• C) Katkı maddelerinin kullanım miktarları ve çeşitleri yasal düzenlemelerle kontrol edilir

  Bu ifade kesinlikle doğrudur. Gıda katkı maddelerinin insan sağlığı üzerindeki potansiyel etkileri nedeniyle, hangi katkı maddelerinin hangi gıdalarda ve hangi maksimum miktarlarda kullanılabileceği ulusal ve uluslararası gıda mevzuatları (örneğin, Türk Gıda Kodeksi, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) gibi kurumlar tarafından) tarafından sıkı bir şekilde belirlenir ve denetlenir. Bu düzenlemeler, tüketicinin sağlığını korumayı amaçlar.

• D) Katkı maddeleri gıdaların besin değerini önemli ölçüde artırır

  Bu ifade genel olarak doğru değildir. Katkı maddelerinin temel amacı genellikle besin değerini artırmak değildir. Bazı durumlarda vitamin veya mineral takviyesi (zenginleştirme) amacıyla kullanılan maddeler (örneğin, iyotlu tuz, D vitamini eklenmiş süt) besin değeri artırıcı olarak kabul edilebilir. Ancak katkı maddelerinin büyük çoğunluğu gıdanın besin değerini doğrudan veya önemli ölçüde artırmaz; daha çok teknolojik veya duyusal özelliklerini iyileştirmeye yöneliktir. Hatta bazı katkı maddeleri, besin değeri düşük işlenmiş gıdalarda kullanılabilir. Bu nedenle "önemli ölçüde artırır" genellemesi yanlıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, gıda katkı maddeleri ile ilgili doğru ifade C seçeneğidir.

Cevap C seçeneğidir.