Sevgili öğrenciler, bu soru Misak-ı Milli kavramını ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecindeki toprak kayıplarını anlamanız için çok önemli. Hadi adım adım inceleyelim:
- Öncelikle Misak-ı Milli'nin ne olduğunu hatırlayalım. Misak-ı Milli (Ulusal Ant), Türk Kurtuluş Savaşı'nın siyasi manifestosu niteliğinde, yeni Türk devletinin sınırlarını ve bağımsızlık ilkelerini belirleyen kararlardır. Bu sınırlar, Osmanlı İmparatorluğu'nun Mondros Mütarekesi imzalandığı sırada işgal edilmemiş, Türk ve Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu bölgeleri kapsıyordu.
- Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Doğu Trakya: Misak-ı Milli sınırları içinde yer alıyordu ve Kurtuluş Savaşı'nın ardından Mudanya Ateşkes Antlaşması ve Lozan Barış Antlaşması ile Türkiye Cumhuriyeti topraklarına katılmıştır. Yani kaybedilen değil, kazanılan bir bölgedir. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) İzmir ve çevresi: Misak-ı Milli sınırları içinde yer alan ve Yunan işgaline uğrayan önemli bir bölgeydi. Kurtuluş Savaşı'nda büyük mücadeleler sonucunda geri alınmış ve Lozan Antlaşması ile Türkiye Cumhuriyeti'nin ayrılmaz bir parçası olarak kalmıştır. Bu nedenle B seçeneği doğru değildir.
- C) Musul: Misak-ı Milli sınırları içinde yer aldığı kabul edilen, zengin petrol yataklarına sahip stratejik bir bölgeydi. Kurtuluş Savaşı'ndan sonra İngiltere ile Türkiye arasında Musul meselesi uzun süre tartışma konusu olmuştur. Milletler Cemiyeti'nin kararı ve ardından 1926 yılında imzalanan Ankara Antlaşması ile Musul, İngiliz mandası altındaki Irak'a bırakılmıştır. Yani Misak-ı Milli sınırları içinde olmasına rağmen, daha sonra yapılan antlaşmalarla kaybedilen bir bölgedir. Bu nedenle C seçeneği doğru cevaptır.
- D) Antalya: Misak-ı Milli sınırları içinde yer alan ve Kurtuluş Savaşı sırasında İtalyan işgaline uğrayan bir bölgemizdi. Ancak savaşın kazanılmasıyla İtalyanlar bölgeden çekilmiş ve Antalya Türkiye Cumhuriyeti topraklarında kalmıştır. Kaybedilen bir bölge değildir. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
Cevap C seçeneğidir.