Bazik tuz nedir (Zayıf asit + Kuvvetli baz) Test 2

Sodyum karbonat (Na₂CO₃) tuzu, karbonik asit (H₂CO₃) ve sodyum hidroksitin (NaOH) tepkimesi sonucu oluşur. Karbonik asit zayıf bir asittir.
Bu tuzun sulu çözeltisinde hangi iyon hidrolize uğrayarak ortamın bazik olmasını sağlar?

A) Na⁺
B) CO₃²⁻
C) H⁺
D) OH⁻

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, bir tuzun sulu çözeltisinin neden bazik olduğunu ve bu bazikliği sağlayan iyonu bulmamız isteniyor. Tuzların sulu çözeltilerindeki davranışlarını anlamak için, tuzu oluşturan asit ve bazın kuvvetini bilmek çok önemlidir. Hadi adım adım inceleyelim:

• 1. Tuzun Oluşumunu ve Bileşenlerini Anlayalım:

  Soru bize sodyum karbonat ($Na_2CO_3$) tuzunun, karbonik asit ($H_2CO_3$) ve sodyum hidroksit ($NaOH$) tepkimesi sonucu oluştuğunu söylüyor.

  • Karbonik asit ($H_2CO_3$): Soruya göre zayıf bir asittir.
  • Sodyum hidroksit ($NaOH$): Bilindiği üzere kuvvetli bir bazdır.

  Yani $Na_2CO_3$ tuzu, zayıf bir asit ile kuvvetli bir bazın tepkimesinden oluşmuştur.

• 2. Tuzun Suda Çözünmesini İnceleyelim:

  Sodyum karbonat ($Na_2CO_3$) suya atıldığında tamamen iyonlarına ayrışır (çözünür):

  $Na_2CO_3(s) \rightarrow 2Na^+(aq) + CO_3^{2-}(aq)$

  Şimdi elimizde $Na^+$ iyonları ve $CO_3^{2-}$ iyonları var.

• 3. Hangi İyonun Hidrolize Uğrayacağını Belirleyelim:

  Hidroliz, bir iyonun su ile tepkimeye girerek $H^+$ veya $OH^-$ iyonları oluşturması olayıdır. Bir iyonun hidrolize uğrayıp uğramayacağı, geldiği asit veya bazın kuvvetine bağlıdır:

  • Kuvvetli asit veya bazdan gelen iyonlar (eşlenikleri): Su ile tepkimeye girmezler (hidroliz olmazlar). Bunlara "seyirci iyon" denir.
  • Zayıf asit veya bazdan gelen iyonlar (eşlenikleri): Su ile tepkimeye girerler (hidroliz olurlar).

  Şimdi iyonlarımızı inceleyelim:

  • $Na^+$ iyonu: Kuvvetli baz olan $NaOH$'tan gelir. Kuvvetli bazın eşlenik asidi olan $Na^+$ iyonu, su ile tepkimeye girmez (hidroliz olmaz). Yani $Na^+$ bir seyirci iyondur.
  • $CO_3^{2-}$ iyonu: Zayıf asit olan $H_2CO_3$'tan gelir. Zayıf asidin eşlenik bazı olan $CO_3^{2-}$ iyonu, su ile tepkimeye girer (hidroliz olur).
• 4. Hidroliz Tepkimesini Yazalım ve Ortamın pH'ını Belirleyelim:

  $CO_3^{2-}$ iyonu su ile tepkimeye girerek hidroliz olur. Zayıf bir asidin eşlenik bazı olduğu için, su molekülünden bir $H^+$ iyonu alarak $OH^-$ iyonu açığa çıkarır:

  $CO_3^{2-}(aq) + H_2O(l) \rightleftharpoons HCO_3^-(aq) + OH^-(aq)$

  Bu tepkime sonucunda çözeltide $OH^-$ iyonlarının derişimi artar. $OH^-$ iyonlarının artması, çözeltinin bazik olmasına neden olur.

• 5. Sonuç:

  Sodyum karbonatın sulu çözeltisinde $CO_3^{2-}$ iyonu hidrolize uğrayarak $OH^-$ iyonları oluşturur ve bu da ortamın bazik olmasını sağlar.

Cevap B seçeneğidir.