8. "Annem, pazardan taze sebzeler ve meyveler aldı."
Bu cümle ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Basit cümledir
B) Öğeleri arasında bağlaç vardır
C) Birden fazla yüklemi vardır
D) Kurallı bir cümledir
Sevgili öğrenciler, bu soruda verilen cümlenin özelliklerini inceleyerek hangi ifadenin yanlış olduğunu bulacağız. Cümlemiz: "Annem, pazardan taze sebzeler ve meyveler aldı."
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- Cümleyi ögelerine ayıralım:
- Aldı: Yüklem (Yüklem, cümlenin yargısını bildiren temel ögedir.)
- Kim aldı? Annem: Özne (İşi yapan varlıktır.)
- Nereden aldı? Pazardan: Yer Tamlayıcısı (Dolaylı Tümleç) (Eylemin gerçekleştiği yeri bildirir.)
- Ne aldı? Taze sebzeler ve meyveler: Belirtisiz Nesne (Yüklemin bildirdiği işten etkilenen varlıktır.)
- A) Basit cümledir:
- Basit cümle, tek bir yargı bildiren, yani tek bir yüklemi olan ve içinde fiilimsi (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) bulunmayan cümlelerdir.
- "Annem, pazardan taze sebzeler ve meyveler aldı." cümlesinde sadece bir tane yüklem ("aldı") vardır ve herhangi bir fiilimsi bulunmamaktadır.
- Bu nedenle, bu ifade doğrudur.
- B) Öğeleri arasında bağlaç vardır:
- Cümlede "taze sebzeler ve meyveler" ifadesinde "ve" bağlacı kullanılmıştır. Bu bağlaç, nesne görevi üstlenen "taze sebzeler" ile "meyveler" kelimelerini birbirine bağlamıştır.
- Bu nedenle, bu ifade doğrudur.
- C) Birden fazla yüklemi vardır:
- Cümlede sadece "aldı" fiili yüklem olarak görev yapmaktadır. Cümlede başka bir yargı bildiren fiil veya çekimli fiil yoktur.
- Birden fazla yüklemi olan cümleler genellikle sıralı veya bağlı cümlelerdir. Bu cümlede tek bir yargı vardır.
- Bu nedenle, bu ifade yanlıştır.
- D) Kurallı bir cümledir:
- Kurallı cümlelerde yüklem cümlenin sonunda bulunur.
- "Annem, pazardan taze sebzeler ve meyveler aldı." cümlesinde yüklem olan "aldı" kelimesi cümlenin en sonunda yer almaktadır.
- Bu nedenle, bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Birden fazla yüklemi vardır" ifadesinin yanlış olduğunu görmekteyiz.
Cevap C seçeneğidir.
