8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "o" sözcüğü kişi zamiri olarak kullanılmıştır?
A) O kitabı okumadım henüz.
B) O, sınıfımızın en çalışkan öğrencisidir.
C) O araba çok pahalı.
D) O konuda hiç bilgim yok.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, "o" sözcüğünün hangi cümlede kişi zamiri olarak kullanıldığını bulmamız isteniyor. Öncelikle kişi zamirinin ne olduğunu hatırlayalım:
- Kişi zamirleri (şahıs zamirleri), varlıkların adlarının yerini tutan sözcüklerdir. Türkçede ben, sen, o, biz, siz, onlar kişi zamirleridir. "O" sözcüğü, bir kişinin adının yerine kullanıldığında kişi zamiri olur.
- Ancak "o" sözcüğü, bir varlığı işaret ederek onun niteliğini belirttiğinde işaret sıfatı veya bir varlığın yerini tuttuğunda işaret zamiri olabilir. İşaret sıfatı olduğunda bir isimden önce gelir ve o ismi niteler. İşaret zamiri olduğunda ise bir ismin yerini tutar ama bir kişiyi değil, bir nesneyi veya kavramı işaret eder.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) O kitabı okumadım henüz. Burada "o" sözcüğü, "kitabı" isminden önce gelerek hangi kitap olduğunu işaret ediyor. Yani "kitap" ismini belirtiyor. Bu durumda "o", bir işaret sıfatıdır.
- B) O, sınıfımızın en çalışkan öğrencisidir. Bu cümlede "o" sözcüğü, bir kişinin (öğrencinin) adının yerini tutmuştur. Cümlede virgül ile ayrılması da genellikle kişi zamiri olarak kullanıldığını gösterir. "O" yerine bir öğrencinin adını (örneğin "Ayşe") koyabiliriz: "Ayşe, sınıfımızın en çalışkan öğrencisidir." Bu durumda "o", bir kişi zamiridir.
- C) O araba çok pahalı. Burada "o" sözcüğü, "araba" isminden önce gelerek hangi araba olduğunu işaret ediyor. Yani "araba" ismini belirtiyor. Bu durumda "o", bir işaret sıfatıdır.
- D) O konuda hiç bilgim yok. Burada "o" sözcüğü, "konuda" isminden önce gelerek hangi konu olduğunu işaret ediyor. Yani "konu" ismini belirtiyor. Bu durumda "o", bir işaret sıfatıdır.
Gördüğümüz gibi, B seçeneğindeki "o" sözcüğü bir kişinin yerini tuttuğu için kişi zamiri olarak kullanılmıştır.
Cevap B seçeneğidir.
