Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım. Soru, bitkilerdeki bir doku türünün özelliklerini tanımlıyor. Bu özellikleri dikkatlice okuyalım:
- Hücre çeperleri selüloz ve pektin birikimiyle kalınlaşmış: Bu özellik, hücre çeperlerinin normalden daha sağlam olduğunu ve kalınlaşmanın selüloz ile pektin maddeleriyle gerçekleştiğini gösterir.
- Hücrelerin canlı olduğu: Bu çok önemli bir ipucudur! Bitkilerdeki bazı destek dokuları olgunlaştığında ölü hücrelerden oluşurken, bazıları canlı kalır.
- Bitkinin büyüme sırasında esnek bir destek sağladığı: Bu da anahtar bir özelliktir. Doku, bitkinin büyümesine izin verecek kadar esnek olmalı, ancak aynı zamanda mekanik destek de sağlamalıdır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Parankima: Parankima hücreleri genellikle ince çeperli, canlı hücrelerdir. Fotosentez, depolama, salgılama ve yara onarımı gibi birçok temel metabolik fonksiyondan sorumludurlar. Esas olarak destek sağlamak için kalınlaşmış çeperlere sahip değildirler. Bu nedenle, sorudaki tanıma uymuyor.
- B) Kollenkima: Kollenkima dokusu, bitkilerin genç ve büyüyen kısımlarında (örneğin genç gövdeler, yaprak sapları) bulunur. Hücreleri canlıdır ve çeperleri özellikle köşelerde olmak üzere selüloz ve pektin birikimiyle düzensiz bir şekilde kalınlaşmıştır. Bu kalınlaşma, bitkiye esnek bir destek sağlar; yani bitki büyürken bükülmesine ve hareket etmesine izin verir, ancak kırılmasını engeller. Bu tanım, soruda verilen tüm özelliklerle mükemmel bir şekilde eşleşiyor.
- C) Sklerenkima: Sklerenkima dokusu, bitkiye sert ve sağlam bir destek sağlar. Hücreleri olgunlaştığında genellikle ölüdür ve çeperleri lignin adı verilen çok sert bir madde ile homojen bir şekilde kalınlaşmıştır. Bu doku esneklik sağlamaz, aksine bitkiye katı bir yapı kazandırır. Bu nedenle, sorudaki "canlı hücreler" ve "esnek destek" özelliklerine uymuyor.
- D) Stoma: Stomalar, bitki yapraklarının ve genç gövdelerinin yüzeyinde bulunan küçük gözeneklerdir. Gaz alışverişi (karbondioksit alımı, oksijen ve su buharı salımı) için görev yaparlar. Bir destek dokusu değildirler. Bu nedenle, sorudaki tanıma tamamen aykırıdır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, hücre çeperleri selüloz ve pektin birikimiyle kalınlaşmış, hücreleri canlı olan ve bitkinin büyümesi sırasında esnek bir destek sağlayan doku Kollenkima dokusudur.
Cevap B seçeneğidir.
