🎓 İşaret sıfatı ve işaret zamiri arasındaki fark Test 2 - Ders Notu
Sevgili öğrenciler, bu ders notu "İşaret sıfatı ve işaret zamiri arasındaki fark Test 2" testinde karşılaşabileceğiniz temel kavramları ve bu iki sözcük türünü birbirinden ayırmanın pratik yollarını sade bir dille açıklamaktadır.
📌 İşaret Sıfatı (Gösterici Sıfat) Nedir?
İşaret sıfatları, varlıkları (isimleri) işaret ederek veya göstererek niteleyen/belirten sözcüklerdir. Bir ismin önüne gelerek o ismi "hangi" sorusuna cevap verecek şekilde işaret ederler.
- 📝 İşaret sıfatı, her zaman bir ismin önüne gelir ve o ismi niteler.
- 📝 "Bu, şu, o, öteki, beriki, böyle, şöyle, öyle" gibi kelimeler işaret sıfatı olarak kullanılabilir.
- 📝 İsme sorulan "Hangi?" sorusuna cevap verir.
- 📝 İşaret sıfatları genellikle çekim eki (hal eki, iyelik eki vb.) almazlar. Ek alırlarsa zamirleşirler.
Örnekler:
- Bu ev çok güzel. (Hangi ev? Bu ev)
- Şu çocuk çok yaramaz. (Hangi çocuk? Şu çocuk)
- O araba hızlı gidiyor. (Hangi araba? O araba)
- Öteki yol daha kısa. (Hangi yol? Öteki yol)
- Böyle insanlar her zaman başarılı olur. (Hangi insanlar? Böyle insanlar)
💡 İpucu: İşaret sıfatı, tek başına bir anlam ifade etmez; mutlaka bir isimle birlikte kullanılır ve o ismi tamamlar.
📌 İşaret Zamiri (Gösterici Adıl) Nedir?
İşaret zamirleri, isimlerin yerini tutan ve onları işaret yoluyla belirten sözcüklerdir. Bir varlığı veya kavramı doğrudan işaret ederek adın yerine geçerler.
- 📝 İşaret zamiri, bir ismin yerini tutar ve tek başına kullanılır.
- 📝 "Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, öteki, beriki, burası, şurası, orası, böylesi, şöylesi, öylesi" gibi kelimeler işaret zamiri olarak kullanılabilir.
- 📝 İsmin yerini tuttuğu için "Kim?" veya "Ne?" sorularına cevap verebilir.
- 📝 İşaret zamirleri çekim eki (hal eki, iyelik eki vb.) alabilirler.
Örnekler:
- Bunu bana verir misin? (Neyi? Bunu - kitabın, kalemin vb. yerini tutar)
- Şu çok güzel duruyor. (Ne? Şu - elbisenin, çiçeğin vb. yerini tutar)
- Onu dün gördüm. (Kimi/Neyi? Onu - bir kişinin veya eşyanın yerini tutar)
- Ötekini alalım. (Neyi? Ötekini - diğerini)
- Böyleleri her yerde bulunur. (Kimler? Böyleleri - bu tür insanlar)
💡 İpucu: İşaret zamiri, cümlenin içinde tek başına bir öge (özne, nesne vb.) olabilir ve isim gibi çekim eki alabilir.
📌 Farkı Anlamak: İşaret Sıfatı mı, İşaret Zamiri mi?
İşaret sıfatı ile işaret zamirini ayırt etmenin en kolay yolu, sözcüğün bir ismin önüne gelip gelmediğine veya bir ismin yerini tutup tutmadığına bakmaktır.
- Sıfat: İsmin önüne gelir, ismi niteler/belirtir. (Örn: "Bu kitap")
- Zamir: İsmin yerini tutar, tek başına kullanılır. (Örn: "Bunu okudum")
Karşılaştırmalı Örnekler:
- "O kalem benim." (O: İşaret sıfatı - kalemi belirtiyor)
- "O benim." (O: İşaret zamiri - kalemin yerini tutuyor)
- "Şu öğrenci çalışıyor." (Şu: İşaret sıfatı - öğrenciyi belirtiyor)
- "Şu çalışıyor." (Şu: İşaret zamiri - öğrencinin yerini tutuyor)
- "Böyle bir ev istiyorum." (Böyle: İşaret sıfatı - evi belirtiyor)
- "Böylesini hiç görmedim." (Böylesini: İşaret zamiri - böyle bir evin yerini tutuyor)
⚠️ Dikkat: "O" kelimesi hem işaret sıfatı, hem işaret zamiri hem de kişi zamiri olabilir. Bir insanı kastediyorsa ve ismin yerini tutuyorsa kişi zamiridir. Bir eşyayı işaret ediyorsa işaret zamiridir. Bir ismin önüne gelip o ismi niteliyorsa işaret sıfatıdır.
Örn: "O çok zeki." (Kişi zamiri) / "O elmayı yedi." (İşaret zamiri) / "O çocuk dışarıda." (İşaret sıfatı)
💡 İpucu: Bir kelime çekim eki (iyelik, hal, çoğul eki vb.) almışsa, büyük ihtimalle zamirdir. Sıfatlar genellikle ek almazlar ve ek aldıklarında zamirleşirler.
