6. İşaret sıfatları ve işaret zamirleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) İşaret sıfatları isimlerden önce gelir
B) İşaret zamirleri ismin yerini tutar
C) İşaret sıfatları çekim eki alabilir
D) İşaret zamirleri cümlede tek başına kullanılabilir
Sevgili öğrenciler, bu soruda işaret sıfatları ve işaret zamirleri arasındaki farkları ve özelliklerini doğru bir şekilde anlamamız gerekiyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:
- A) İşaret sıfatları isimlerden önce gelir: Bu ifade doğrudur. İşaret sıfatları, hangi ismi işaret ettiğini belirtmek için her zaman bir isimden önce gelir ve o ismi niteler. Örneğin: "Bu kitap", "Şu öğrenci", "O ev". Burada "bu", "şu", "o" kelimeleri sıfat görevindedir çünkü bir ismi işaret etmektedir.
- B) İşaret zamirleri ismin yerini tutar: Bu ifade de doğrudur. İşaret zamirleri, cümlede bir ismin yerine geçer ve o ismi temsil eder. İsmin kendisi yerine kullanılır. Örneğin: "Bunu bana ver." (kitabı, kalemi vb. yerine), "Şu çok güzel." (elbise, araba vb. yerine), "Onu kim kırdı?" (vazoyu, bardağı vb. yerine).
- C) İşaret sıfatları çekim eki alabilir: İşte bu ifade yanlıştır. Sıfatlar, isimleri niteleyen kelimelerdir ve sıfat görevindeyken kesinlikle çekim eki (hal ekleri, iyelik ekleri, çoğul ekleri vb.) almazlar. Eğer bir işaret kelimesi çekim eki alırsa, o kelime artık sıfat olmaktan çıkar ve zamirleşir (ismin yerini tutar). Örneğin: "Şu çocuk" (sıfat), ama "Şunu bana ver." (zamir, -u belirtme hal eki almış). "O ev" (sıfat), ama "Onlar geldi." (zamir, -lar çoğul eki almış). Bu nedenle, işaret sıfatları çekim eki almaz; çekim eki aldıklarında zamir olurlar.
- D) İşaret zamirleri cümlede tek başına kullanılabilir: Bu ifade doğrudur. Zamirlerin temel özelliği, bir ismin yerini tutarak cümlede tek başına kullanılabilmeleridir. Bir isme ihtiyaç duymazlar, doğrudan o ismin görevini üstlenirler. Örneğin: "Bunu kim yaptı?", "Şunlar çok pahalı.", "O benim en iyi arkadaşım."
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, işaret sıfatlarının çekim eki alması mümkün değildir; çekim eki aldıklarında zamirleşirler. Bu nedenle yanlış olan ifade C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
